A
A
A

NEWSLETTER

 

Judaica

Polscy Żydzi przez wieki stworzyli bogatą kulturę. O jej wyjątkowości i wspaniałości świadczą nielicznie zachowane zabytki. Ich zwiedzanie wymaga niekiedy detektywistycznej pasji.

Przed II Wojną Światową mieszkało w Polsce 3,5 miliona Żydów w Polsce. Nieliczne ślady pozwalają wyobrazić sobie jak wyglądał świat, którego już nie ma. Bożnice, mykwy i domy modlitewne – jeśli miały szczęście – zostały przerobione na biblioteki, kina albo magazyny. Większość jednak znikła. Nie istnieje już tarnowska synagoga, jedynym śladem na mapie miasta jest ocalała ceglana bima i kute metalowe ogrodzenie z gwiazdą Dawida.

Ocalały nieliczne budynki: w samej Warszawie, gdzie przed wojną było ponad 300 bożnic, dziś odwiedzić można jedynie Synagogę Nożyków. Wyjątkowy pod tym względem jest Tykocin (jako przykład małomiasteczkowego sztetl) oraz Krakowski Kazimierz z siedmioma zachowanymi świątyniami, gdzie co roku tysiące ludzi biorą udział w Festiwalu Kultury Żydowskiej.

Najczęstszym śladem po obecności Żydów są kirkuty. Większość z nich jest trudna do odnalezienia, lecz kilka jest znanych szeroko poza granicami Polski. W Łodzi zachował się największy kirkut w Europie z monumentalnym grobem Izraela Poznańskiego, za najpiękniej położony uznawany jest kirkut na wzgórzu w Bobowej, zaś grób cadyka Elimelecha w Leżajsku co roku odwiedzają tysiące chasydów.

Po czasie zaniku życia religijnego, dziś widać jego odrodzenie. Najświętszym dniem roku żydowskiego jest Jom Kipur, zaś największe tłumy przybywają na Purim nazywane z racji swego radosnego charakteru „żydowskim karnawałem”. Można wówczas skosztować tradycyjnych ciasteczek nazywanych „uszami Hamana”.

Dania kuchni żydowskiej serwuje kilkanaście restauracji w całej Polsce, najbardziej znanymi są Alef i Klezmer-Hois na Szerokiej w Krakowie, Menora na placu Grzybowskim w Warszawie oraz Tejsza w Tykocinie. Warto sprawdzić jak smakuje gęsi pipek, czulent lub zupa z kulkami macowymi.

Pod gwiazdą Dawida

Kres wielowiekowej obecności Żydów w Polsce przyniosła druga wojna światowa. O tragedii Holocaustu nie pozwalają zapomnieć Marsze Żywych...

Więcej…

NEWSLETTER

Copyright © 2012 POT branding_UE