Perły architektury

Wycieczka szlakiem pałaców, średniowiecznych miast czy cysterskich opactw to najlepsza lekcja historii sztuki. Oto minialfabet pereł polskiej architektury - od Antonina po Zamość.

A jak Antonin. Myśliwski pałacyk Radziwiłłów zaprojektował Karl Schinkel, najwybitniejszy niemiecki architekt XIX wieku. W położonej na planie krzyża greckiego rezydencji zwraca uwagę wewnętrzna sala wsparta na jednym wielkim ozdobnym filarze.

C jak cysterskie opactwa. Założony we Francji zakon został w XII wieku sprowadzony do Polski. Cystersi, znakomici rolnicy i rzemieślnicy stworzyli prosperujące ośrodki gospodarczo-kulturalne z barokowymi budowlami. Układają się one w cały szlak: Henryków, Krzeszów, Trzebnica, Kamieniec Ząbkowicki i oszałamiający rozmachem Lubiąż.

G jak Gdańsk z wyjątkową staromiejską zabudową. Długi Targ to plejada bogatych renesansowych kamienic kupieckich.

H jak Hala Stulecia, symbol Wrocławia; najbardziej okazały przykład wrocławskiego modernizmu i rewolucyjne jak na początek XX wieku rozwiązanie techniczne autorstwa Maksa Berga. A skoro o modernizmie mowa – nie sposób pominąć grupy wrocławskich budynków powstałych w 1929 z okazji wystawy „Mieszkanie i miejsce pracy” (tzw. WUWA). Dziś uczą się o nich studenci architektury na całym świecie.

K jak Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze. XVII-wieczne, protestanckie świątynie bez wież i dzwonów, z drewna, gliny i słomy. Wciąż zdumiewają inżynierskim kunsztem i zachwycają bogatym barokowym wnętrzem.

P jak Paczków. Śląskie Carcasonne ze świetnie zachowanymi średniowiecznymi murami obronnymi z kilkunastoma basztami.

T jak twierdze w Kłodzku i Srebrnej Górze, zabytki architektury militarnej z XVII i XVIII wieku. Fragmenty pruskich fortyfikacji są otoczone licznymi legendami, które podsycają wyobraźnię poszukiwacze skarbów.

W jak Wang, przeniesiony z Norwegii ewangelicki kościół, znak rozpoznawczy Karpacza. Drewniana XII-wieczna świątynia została zbudowana bez gwoździ.

Z jak Zamość, ze wspaniałą spójną zabudową. Rynek, ratusz i kamienice z podcieniami w najlepszym stylu naśladują włoski renesans.