Na terenie okupowanej Polski niemieccy naziści stworzyli miejsce, które stało się symbolem ludobójstwa. W 1940 roku na życzenie Heinricha Himmlera na przedmieściach miasta Oświęcim powstał kompleks obozów, znany pod nazwą Auschwitz-Birkenau.

Mówiąc o niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady pamiętać należy, iż mamy do czynienia w zasadzie z dwoma obozami. Tzw. Auschwitz I, powstały już w roku 1940, to obóz koncentracyjny. W założeniu stanowić miał przede wszystkim obóz niewolniczej pracy dla przeciwników hitlerowskiego reżimu i ludności krajów okupowanych, głównie Polski. Mordercze warunki, przemoc i głód dopełniać miały fizycznego wyniszczenia więźniów. Niemieckie władze okupacyjne kierowały tu przede wszystkim członków elity narodu polskiego. Z czasem naziści zaczęli wysyłać do obozu również grupy więźniów z innych krajów. Od 1942 roku włączano w jego stan i rejestrowano także tych Żydów, których – po selekcji – lekarze z formacji SS uznali za zdolnych do pracy w rozmieszczonych dookoła fabrykach.

Z kolei drugi obóz, tzw Auschwitz II- Birkenau, nierozerwalnie wiąże się z przejmującą tragedią Holocaustu. Latem 1941 Himmler wskazał Auschwitz i Birkenau jako jedno z miejsc "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej". Wykonywanie tego zbrodniczego planu rozpoczęło się w tym obozie na wiosnę 1942 roku. Latem 1942 roku rozpoczęto budowę czterech potężnych zespołów krematoriów (II, III, IV i V). Krematoria II i III miały podziemne rozbieralnie i komory gazowe. Krematoria IV i V były w całości budynkami naziemnymi. Obiekty te oddano do użytku między marcem a czerwcem 1943 roku. Ginęli tu ludzie w niewyobrażalnych mękach, w bólu, poniżeniu, spotęgowanym widokiem umierających w udręczeniu bliskich. Tuż za drutami stał otoczony ogrodem dom komendanta – mieszkali w nim razem z rodziną kolejni komendanci obozu Rudolf Höss, Arthur Liebehenschel i Richard Baer.