Warszawa 11.1 ºC
Kontakt
lewa część zdjęcia: sokół siedzący na ręku; prawa część zdjęcia: dywan kwiatowy w Spycimierzu

Bardzo ciekawe i z dużymi tradycjami polskie sokolnictwo oraz wyjątkowo barwny zwyczaj układania kwiatowych dywanów na procesje Bożego Ciała zostały wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO!

Dzięki wyjątkowym walorom naszego kraju w postaci znacznych powierzchni lasów i łąk panują tu dobre warunki do organizowania 
polowań, a łowiectwo i myślistwo mają bogatą, głęboko zakorzenioną tradycję. Jedną z bardziej szlachetnych form tych polowań jest sokolnictwo, które w Polsce pojawiło się około X wieku. Współcześni sokolnicy to nie tylko myśliwi, ale także hodowcy, którzy rozpoczęli reintrodukcję sokoła wędrownego. Kultywują tradycję układania i hodowli ptaków łownych.

I właśnie polskie sokolnictwo jako żywa tradycja wraz z sokolnictwem Irlandii, Chorwacji, Holandii, Kirgistanu i Słowacji podczas 16. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w Paryżu dołączyło do grupy 24 państw znajdujących się na Reprezentatywnej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

Z kolei religijne uroczystości Bożego Ciała w szczególny sposób obchodzone są w Spycimierzu w województwie łódzkim oraz w czterech wsiach w województwie opolskim: Olszowej, Zimnej Wódce, Zalesiu Ślaskim i Kluczu – poprzez układanie kwietnych kobierców na procesję. 
 
Współczesne uroczystości Bożego Ciała obchodzone są w czwartek po uroczystości Trójcy Świętej. Jest to święto ruchome, wyznaczane w 60 dni po Wielkanocy, najwcześniej 21 maja, najpóźniej 24 czerwca. Ta barwna procesja prowadzona jest przez księży z danej parafii. Uczestnicy procesji odwiedzają miejsca ważne sakralnie, przede wszystkim krzyże i kapliczki. Na drodze procesji są ustawiane cztery ołtarze polowe, przy których procesja zatrzymuje się. Tam wierni słuchają ewangelii. Droga, którą idzie procesja, jest przyozdabiana gałązkami i kwiatami. Uczestniczące w procesji dzieci w strojach ludowych posypują kwiatami drogę, wszyscy śpiewają pieśni i litanie.

Szczególnie atrakcyjnie prezentuje się to święto w Spycimierzu. Tworzone są tam kwietne dywany, których tradycja sięga 200 lat. Spośród innych procesji Bożego Ciała obchodzonych w kraju wyróżnia ją wyznaczenie trasy procesji kwietnym dywanem usypywanym w celu oddania czci Bogu, który według tradycji ludowej tego dnia „schodzi z ołtarzy”.

Doceniając tę unikatową, kolorową tradycję, na 16. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego również wpisano ją na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

W rozumieniu Konwencji UNESCO dziedzictwo niematerialne to zwyczaje, przekaz ustny, wiedza i umiejętności oraz związane z nimi przedmioty i przestrzeń kulturowa, które są uznane za część własnego dziedzictwa przez daną wspólnotę, grupę lub jednostki. Ten rodzaj dziedzictwa jest przekazywany z pokolenia na pokolenie i ustawicznie odtwarzany przez wspólnoty i grupy w relacji z ich środowiskiem, historią i stosunkiem do przyrody. Dla danej społeczności dziedzictwo niematerialne jest źródłem poczucia tożsamości i ciągłości.

Warto tu przypomnieć, że pierwszy taki wpis dotyczący niematerialnego dziedzictwa z Polski dotyczył szopek krakowskich (wpisane na listę UNESCO w 2018 roku). Szopkarstwo krakowskie jest tradycyjnym rzemiosłem, które przekazywane jest z pokolenia na pokolenie zapewniając jego nieustanne trwanie od XIX wieku.