Język Język
Szukaj Szukaj

Białystok

EMAIL PDF

pałac branickich_fot.UM_Białystok

Białystok

Położenie miasta w czystym ekologicznie i pełnym atrakcji turystycznych regionie oraz bogata infrastruktura Białegostoku czynią miasto i jego otoczenie atrakcyjnymi do życia, wypoczynku i rozwoju turystyki.

Białystok rozkwitł w czasach hetmana Jana Klemensa Branickiego herbu Gryf. Białystok w osobie włodarza otrzymał wybitnego konesera sztuki. Białystok budowany był z zacięciem artystycznym i wyczuciem piękna. Dodatkowo Białystok – wybraniec fortuny - sąsiaduje z Puszczą Knyszyńską, gdzie niegdyś polowali Jagiellonowie. Terenem dziewiczej przyrody i krystalicznego powietrza, jest zielonymi płucami Polski. Rzeka Biała urozmaica białostocki pejzaż.

Wizytówką Białegostoku jest pałac Branickich, zwany także Wersalem Podlasia. Późnobarokowa rezydencja, wybudowana na podbudowie Zamku Wiesiołowskich w latach 1691 – 1697, pośród wspaniałego ogrodu o regularnym kształcie, urządzonym przez Izabelę Poniatowską. Dziś park jest zaledwie echem dawnego kunsztu. Z dzieła Branickich zostało kilkanaście drzew i para sfinksów na cokołach. W części francuskiej są efektowne fontanny i dorodne klomby, a część angielską zdobią ażurowe altanki, stylizowane pawilony, promenady nad wodą i posągi antycznych bóstw nad stawami z dostojnymi łabędziami. Spacerowa ścieżka z pałacu do ogrodu wiedzie przez most flankowany. Na teren rezydencji wchodzi się przez bramę z 1758 roku, strzeżoną przez parę gryfów.

Jak na prawdziwego miłośnika muz przystało, hetman Branicki założył w pałacu białostockim teatr z orkiestrą i baletem. Premierę pierwszej opery z udziałem włoskich śpiewaczek, hetman zorganizował o 17 lat wcześniej niż Teatr Narodowy w Warszawie. Część pałacu w Białymstoku jest udostępniona zwiedzającym. W pałacu działa też Muzeum Historii Medycyny i Farmacji.

W Białymstoku urzekają renesansowe, gotyckie, klasycystyczne i eklektyczne kamienice, rezydencje oraz fabryki. Zachowane zabudowania fabryczne na ulicy Włókienniczej, zespoły fabryk Chany Marejn i Wolfa Zilberblatta, w skład których wchodziły tkalnie, przędzalnie, kotłownie i zgrzeblarnie powstały w 1892 roku. 

Wyjątkowo piękny pałacyk Tryllingów, lepiej znany jest pod nazwą Dom Turysty Rubin, pod koniec roku 2011 stał się własnością gminy Białystok. W eklektycznym pałacu z rotundą w narożniku, należącym niegdyś do białostockiego fabrykanta Chaima Nowika, zachowała się secesyjna polichromia, ale z ozdobnego ogrodu pałacowego pozostało zaledwie kilka drzew. Pałac Cytronów w Białymstoku, przy ulicy Warszawskiej 37, jest obecnie siedzibą Muzeum Historycznego. Nie wiadomo, kto i kiedy zbudował ten piękny pałacyk zdobiony motywami słonecznika i lauru. Na planach Białegostoku z 1887 roku tej secesyjnej kamienicy jeszcze nie było, a pierwsza wzmianka na jej temat pochodzi dopiero z 1923 roku. Wiadomo też, że fabrykant białostocki Samuel Cytron był jej posiadaczem w okresie międzywojennym. Muzeum Historyczne w Białymstoku w pałacyku z oryginalnymi sztukatorskimi sufitami, stolarką i klatką schodową z kutą balustradą zgromadziło bogate zbiory ikonografii i archiwaliów dokumentujących dzieje Białegostoku. Atrakcją muzeum jest makieta miasta z końca XVIII wieku. Zaznaczono na niej teren żydowskiej dzielnicy Szulhof z Wielką Synagogą i szkołą talmudyczną.

Najważniejszym białostockim zabytkiem sakralnym jest późnorenesansowy stary kościół farny. Barkowe wnętrze świątyni ozdabia wspaniały portal i polichromia z 1751 roku. W grobowcach spoczywają Braniccy. Górująca nad Białymstokiem neogotycka archikatedra, budowana była w czasie obowiązującego carskiego zakazu budowy nowej świątyni katolickiej. Stanowi więc tylko przybudówkę do starej farny, jako obejście przepisów carskich. Przybudówka zachwyca jednak rozmachem i znacznie przewyższa stary kościół.

Modernistyczny kościół Świętego Rocha był wzniesiony jako pomnik odzyskania niepodległości w 1918 roku. Ponad osiemdziesięciometrowa wieża kościelna jest zwieńczona figurą Matki Boskiej z koroną piastowską u stóp.

Wyrazem wielokulturowości Białegostoku jest bogato zdobiony sobór Mikołaja Cudotwórcy, cerkiew katedralna z XIX wieku wybudowana w stylu bizantyjskim. Nad wejściem do cerkwi jest wieża z pięcioma dzwonami. Ściany cerkwi ozdabiają polichromie i freski. W prezbiterium zachowało się oryginalne malowidło Michaiła Awiłowa przedstawiające Chrystusa Zmartwychwstałego, a w południowym skrzydle cerkwi, od 22 września 1992 roku, przechowywane są relikwie świętego Gabriela Zabłudowskiego.

Rynek Miejski w Białymstoku powstał za sprawą hetmana Branickiego w 1753 roku. W czasach hetmana rynek pełnił funkcje handlowe. W mrocznym roku 1939 radzieccy okupanci, wykazując się finezją pociągu pancernego, zburzyli późnobarokowy ratusz, a na jego miejscu o mało co nie postawili pomnika Józefa Stalina. Rok 2007 przywrócił rynkowi dawny blask. Dziś białostocki rynek uwodzi urokiem kamienic z XIX i XX wieku. W odbudowanym ratuszu, ozdobionym wieżą zegarową ma siedzibę Muzeum Podlaskie ze zbiorami sztuki i obrzędowości prawosławia. Na rynku jest też cekhauz - hetmańska zbrojownia.

Jak na miasto wielokulturowe przystało, Białystok chlubi się Synagogą Piaskower z kwadratową salą modlitewną, wybudowaną w 1893 roku przy ulicy Pięknej oraz kirkutami. Dziś synagoga jest siedzibą Białostockiego Towarzystwa Esperantystów i Fundacji Zamenhofa. Szkoda, że z oryginalnego wyposażenia zostały zaledwie dwie żeliwne kolumny i wnęka po aron ha-kodesz.

W Białymstoku warto podążyć szlakami turystycznymi. Szlak Dziedzictwa Żydowskiego, dokumentuje historię białostockich Żydów i stosunków polsko-żydowskich w latach 1658-1939-1945. Szlak Esperanto unaocznia skalę wielokulturowości Białegostoku. Na Szlaku Architektury PRL stoi budynek KW PZPR, znany również jako Dom Partii. Moloch wybudowany w latach 1953 – 1954, będący jednym z lepiej zachowanych przykładów niezbyt wyrafinowanego budownictwa socrealizmu w Polsce, zajmuje dziś Uniwersytet. Ale oryginalne klatki schodowe i aula z drewnianymi mozaikami w kształcie sowieckiej gwiazdy są jak dźwięk gwoździa na tablicy wspomnień.

Białystok łączy w sobie piękno sztuki i natury. Dla wielu przyjezdnych miasto stanowi bazę wypadową na tereny rozległych Zielonych Płuc Polski – leśne ostępy Puszczy Białowieskiej, na bagna Biebrzy, do urokliwych starych miasteczek wsi oraz innych zakątków Podlasia...

Zobacz: portal Białegostoku

 

Szukaj w bazie

Panoramy

Cookies

>
zapisz się

Chcesz się dowiedzieć więcej zapisz się na nasz newsletter