Język Język
Szukaj Szukaj

Katowice

EMAIL PDF

Nikiszowiec fot  UM Katowice

Katowice

Katowice są młodzieniaszkiem wśród polskich miast, moją dopiero 130 lat, ale nigdzie indziej nie znajdziemy tylu wspaniałych zabytków postindustrialnych, jak we współczesnych Katowicach. Rozkwit miasta w czasie panowania w sztuce modernizmu i secesji, pozostawił piękne kamienice, które były mieszkaniami sław.

Kultowa kawiarnia Krystynka, przed wojną zapraszała na kawę z pierwszego w Katowicach ekspresu. Później, w trudnych czasach, gdy Katowice były bardziej przemysłowe niż oświatowe, Krystynka była ostoją literatów, dziennikarzy i artystów. Dziś Krystynka wróciła z Wiednia i znów zaprasza na pyszną kawę w swe podwoje.

Wizytówką Katowic jest oczywiście Spodek. Ten ogromny i oryginalny w kształcie talerz „wylądował” w centrum miasta w 1971 roku. Od tamtej pory zjeżdżają do hali widowiskowo - sportowej tłumy artystów, sportowców i wystawców z całego świata. Spodek zachwyca pięknie iluminowany nocą i jest tak charakterystyczny dla Katowic jak Wieża Eiffla dla Paryża.

Katowice z lotu ptaka są zielone. W Katowicach jest wiele lasów i parków. Park imienia Tadeusza Kościuszki z jedyną w Polsce wieżą spadochronową, Dolina Trzech Stawów ze stadniną koni i profesjonalną trasą dla rolek, Starganiec z jeziorem pośrodku lasu, kalwaria w Panewnikach z bazyliką z 1905 roku i grotą identyczną jak w Lourdes, czyli śląski Asyż i Park Zadole z amfiteatrem gdzie odbywa się coroczne Święto Kwitnących Głogów.

Unikatowy w skali europejskiej jest także zespół osiedla-ogrodu, przeznaczony dla 600. rodzin górniczych - Giszowiec - wybudowany w latach 1906 - 1910.

Katowice należą do grona największych w Polsce ośrodków miejsko-przemysłowych. W Katowicach jest Muzeum Śląskie, mieszczące się dawnym, neogotyckim budynku hotelu z 1898 roku i Muzeum Historii Katowic i Muzeum Najmniejszych Książek Świata Zygmunta Szkocnego, a w nim książki pisane na ziarenku maku! Katowice są siedzibą Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i najlepszej w kraju Akademii Muzycznej. Katowice to „miasto wielkich wydarzeń”, wśród których Rawa Blues Festival, Metalmania, Śląski Festiwal Jazzowy czy Jazz i okolice przyciągają setki tysięcy fanów muzyki z całego świata. W Katowicach jest prawie 20 teatrów i niewiele mniej kin. Galerii sztuki nie da się zliczyć.

Magicznym miejsce w Katowicach jest dzielnica Nikiszowiec. Stare, doskonale zachowane, oryginalne osiedle górnicze budowane w latach 1908-1915 i 1920-1924. Osiedle stanowi zespół 9. zwartych bloków trzykondygnacyjnych dla 7000 mieszkańców. Jego projektantami byli Emil i Georg Zillmanowie. Popularny Nikisz to wąskie uliczki, domy z czerwonej cegły i plac, gdzie ludzie żyją nadal, tak samo jak sto lat temu. Tutaj odbywają się święta górnicze oraz jarmarki i przyjeżdżają politycy na śląski obiad przed wyborami. W dniu 14 stycznia 2011 roku Nikiszowiec otrzymał status pomnika historii. Zasłużona nobilitacja.

W Katowicach, w latach 20. XX wieku, powstał pierwszy w kraju wieżowiec - Drapacz Chmur w postmodernistycznym stylu. Pomnik Powstańców Śląskich to znane w całej Polsce trzy skrzydła, symbolizujące trzy powstania śląskie w 1919, 1920 i 1921 roku.

Ozdobą Katowic jest secesyjny budynek starego dworca kolejowego, wzniesiony w latach 1896-1906, który od 1972 roku niestety nie pełni swojej funkcji. Imponujący gmach Sejmu Śląskiego z pierwszą w Polce okrągła salą sejmową (ta w Warszawie jest późniejsza i wzorowana na katowickiej), to przepiękny, klasycyzujący budynek z lat 1926-1929, mający 1300 okien i korytarze, których przekracza 6 kilometrów!

W Katowicach, z balkonu, dziś pięknie odrestaurowanego hotelu Monopol, a wybudowanego około 1900 roku w stylu eklektycznym z elementami secesji i neogotyku, wielki tenor Jan Kiepura śpiewał swój przebój o blondynkach i brunetkach. Sto lat później w tym samym hotelu Monopol w Katowicach mieszkali członkowie zespołu U2.

Katowice to też zabytki sakralne. Pierwszy murowany kościół ewangelicki przy ulicy Warszawskiej wybudowano w latach 1856-58, następnie, w roku 1870 - neogotycki kościół Najświętszej Marii Panny przy ulicy Mariackiej. W centrum Katowic stoi największa w Polsce Archikatedra Chrystusa Króla, a w parku Kościuszki jest maleńki, drewniany kościółek pod wezwaniem Michała Archanioła z 1510 roku. Budynek wraz z dzwonnicą został przeniesiony do Katowic w 1938 roku z Syrynii w powiecie rybnickim. Przy ulicy Kozielskiej 16 znajdziemy jedną z najstarszych nekropolii w mieście, założony w 1868 roku cmentarz żydowski z pięknymi macewami pośród traw.

Z Katowicami związana jest ciekawa legenda, która wywodzi nazwę miasta od okrutnego kata, znanego z nadzwyczajnej sumienności przy wykonywaniu swojego niechlubnego zawodu. Historia ta okrywa miasto romantyczną poświatą i dlatego, choć nieprawdziwa, jest ciągle żywa.

W Katowicach znajdziemy wiele zabytków techniki. Wśród nich: kolejowe wieże ciśnień, wykonane z cegły silikatowej, zespół huty cynku (Huta Szopienice) datowany na lata 1908-1912 i kopalnie udostępnione do zwiedzania. W tym KWK Wujek z pomnikiem i muzeum ofiar pacyfikacji z 1981 roku.

Katowice to miejsce gdzie ciągle żywa tradycja uzupełniana nowoczesnością pracuje na wzrost atrakcyjności turystycznej miasta. W Katowicach już ponad 100 obiektów wpisano do rejestru zabytków. Spacerując ulicami Katowic można podziwiać secesyjne, modernistyczne i eklektyczne kamienice z tą najpiękniejszą, z żołędziami, przy ulicy 3 Maja, na czele.

Wojna w Katowicach odcisnęła swoje niszczycielskie piętno burząc brylant modernizmu. Budowę, znanego dziś tylko ze zdjęć, gmachu muzeum ukończono w 1939 roku. Budynek projektu Karola Schayera był nazywany łabędzim śpiewem polskiego modernizmu. Miał zewnętrzne windy, prostą formę typową dla funkcjonalizmu, przestrzeń i światło. W 1941 roku, z rozkazu Adolfa Hitlera, muzeum obrócono w niwecz. Nazistowskie ego, uznało ten okaz wirtuozerii architektury, za przejaw sztuki zdegenerowanej… Dziś o muzeum przypomina obelisk na placu Bolesława Chrobrego.

Zwiedźmy Katowice, naprawdę watro.

Zobacz: portal Katowic

 

Szukaj w bazie

Panoramy

Cookies

>
zapisz się

Chcesz się dowiedzieć więcej zapisz się na nasz newsletter