Pałac Radziwiłłów w Nieborowie

Należy do najokazalszych rezydencji magnackich w Polsce. Już w średniowieczu istniał tu dwór drewniany, zastąpiony w XVI stuleciu okazalszym – gotycko-renesansowym. W latach 1690-1696 wzniesiona została obecna rezydencja. Pałac i ogród zaprojektował najlepszy architekt tej doby - Tylman z Gameren. Rezydencja przechodziła różne koleje losu, zmieniali się jej właściciele. Okres świetności przypadł na II poł. XVIII w., gdy z przepychem urządzone zostały pałacowe wnętrza.

W pałacu znajduje się obecnie muzeum wnętrz rezydencji pałacowej z XVII-XIX w., oparte na ocalałym wyposażeniu pałacu i jego kolekcjach. Pałac i ogród regularny (francuski) w Nieborowie oraz angielski (sentymentalno-romantyczny) w Arkadii, po renowacji i uporządkowaniu zostały udostępnione zwiedzającym jako stylowe pałacowo-ogrodowe założenie rezydencjonalne.

W pałacu - muzeum znajdują się ciekawe zbiory majoliki nieborowskiej, biblioteka z około 12. tysiącami tomów starodruków, obrazy w tym między innymi cykl portretów królów polskich autorstwa Bacciarellego. Do najbardziej znanych elementów wyposażenia należą kopie znanych rzeźb. Głowa Niobe, Biust Rzymianki, rzeźba św. Cecylii. W bibliotece dwa globusy z XVII wieku wykonane przez włoskiego geografa, kartografa i encyklopedystę Vincenzo Marię Coronelliego, odkupione w roku 1805 od Ludwika de Bourbon, późniejszego króla Francji Ludwika XVIII. W salach i gabinetach meble z przełomu XVIII i XIX stulecia. Ozdobne piece kaflowe i ceramika artystyczna pochodzą z manufaktury majoliki założonej w 1881 roku przez Michała Piotra Radziwiłła, wojewodę wileńskiego, kolejnego właściciela majątku w Nieborowie.

Obok rezydencji zachowały się zabytkowe budynki gospodarcze z końca XVIII wieku - dwie oranżerie, dawny browar i klasycystyczne domy oficjalistów, pawilon myśliwski, wozownia i stajnia. Pałac otacza imponujący park krajobrazowy XVII-XVIII w. utrzymany w stylu francuskim. Pierwotnie zaprojektowany przez Tylmana z Gameren, został na zlecenie wojewody przebudowany według koncepcji wybitnego architekta epoki saskiej Szymona Bogumiła Zuga. Charakterystyczna jest szeroka aleja lipowa z trawnikiem dywanowym, wytyczona na osi założenia pałacowego. Architektoniczny kształt drugiego parku położonego w nieodległej Arkadii opracował Zug przy przemożnym zaangażowaniu żony wojewody, Heleny z Przeździeckich Radziwiłłowej. Wspólne dzieło ich obojga z końca XVIII wieku jest według ówczesnej mody, parkiem romantycznym z budowlami wzniesionymi w stylu antycznym. Świątynia Diany, Jaskinia Sybilli, Przybytek Arcykapłana, mur z kariatydami.

Arkadia wymieniana była obok najpiękniejszych sentymentalnych ogrodów Europy. Udało się w dużej części utrzymać do czasów współczesnych romantyczne założenie parku. Ostatnim właścicielem nieborowskich dóbr był kuzyn wojewody, książę Janusz Radziwiłł, znany działacz polityczny w okresie międzywojennym, który za udział w ruchu oporu był więziony w okresie okupacji przez Niemców, a potem aresztowany i wywieziony do Związku Radzieckiego przez NKWD. W tym czasie majątkiem nieborowskim zarządzał jego syn Edmund. Dobra nieborowskie pozostały w rękach rodu Radziwiłłów do lutego 1945 roku.

Następnie zespół pałacowo-parkowy w Nieborowie i Arkadii został przekształcony w oddział Muzeum Narodowego w Warszawie. Stanowi reprezentacyjny ośrodek konferencyjny i dom pracy twórczej. Wnętrza i plenery wielokrotnie wykorzystywane były przez polskich i zagranicznych filmowców. Pałac w Nieborowie można zwiedzać od marca do października, park przez cały rok. Cena biletu normalnego do pałacu i parku wynosi 20 zł, do Arkadii połowę tej kwoty. Na miejscu i w najbliższej okolicy turyści bez trudu znajdą nocleg w hotelach, zajazdach i obiektach agroturystycznych.


Muzeum w Nieborowie i Arkadii

www.nieborow.art.pl