Panorama-Raclawicka.JPG

Monumentalne malowidło iluzjonistyczne o wymiarach 15 x 114 metrów wykonane w 1893-1894 przez zespół malarzy pod kierunkiem Wojciecha Kossaka i Jana Styki. Dzieło przedstawia artystyczną wizję pierwszej powstańczej poważnej bitwy z Rosjanami, którą 4 kwietnia 1794 roku stoczył Tadeusz Kościuszko. 

Połączenie rozpiętego cylindrycznie obrazu olejnego z elementami scenograficznymi, ustawionymi przed nim i oświetlonymi w taki sposób, aby zatrzeć najdalej granicę płótna z przestrzenią przed nią - stwarza w widzach odczuwalne wrażenie uczestnictwa w oglądanej scenie bitewnej powstania narodowego.

Tadeusz Kościuszko dowodząc regularnym wojskiem w sile 4,1 tys. ludzi, 2 tys. kosynierów, posiadając 12 dział, zadał klęskę nieprzyjacielskim oddziałom pod dowództwem Aleksandra Tormasowa liczącym około 3 tys. wojska i 12 dział. Kluczowym momentem był atak na artylerię rosyjską 320. kosynierów dowodzonych przez Bartosza Głowackiego, który umożliwił rozstrzygnięcie bitwy przed przybyciem głównych sił rosyjskich dowodzonych przez generała Fiodora Denisowa. Bitwa, choć wygrana, nie otworzyła Kościuszce drogi do Warszawy. Pomimo to jej sława pobudziła powstanie w innych częściach kraju. To patriotyczne przesłanie połączenia wszystkich stanów dla obrony ojczyzny, przyświecało twórcom malowidła przedstawiającego ku pokrzepieniu serc ten szczególny w historii Polski, epizod insurekcji kościuszkowskiej.

Obraz u Jana Styki zamówiła, z okazji stulecia powstania narodowego przeciw Rosji i Prusom, rada miasta Lwowa. Artysta zaprosił do współpracy innych malarzy. Początek pracy poprzedzały wizyty na miejscu bitwy, studia nad topografią miejsca, rozmieszczeniem wojsk, uzbrojeniem i umundurowaniem. Dzieło powstało w ciągu dziewięciu miesięcy, między sierpniem 1893 i majem 1894. Namalowane zostało na płótnie żaglowym i rozpięte w budynku rotundy zbudowanej według projektu Ludwika Baldwina-Ramułta na terenie Parku Stryjskiego w Lwowie. Uroczyste otwarcie Panoramy Racławickiej nastąpiło 5 czerwca 1894 roku podczas Powszechnej Wystawy Krajowej. Ocalałe z pożogi drugiej wojny światowej płótno, poddane zostało żmudnemu procesowi odrestaurowania w latach 80. ubiegłego wieku.

Publicznie Panorama Racławicka wystawiana jest od 1985 roku w rotundzie wybudowanej we Wrocławiu przy ulicy Purkyniego. Rocznie ekspozycję ogląda 300 tys. osób. Zwiedzanie pogłębia komentarz w 16. językach, dla niewidomych dostępny jest opis audiodeskrypcyjny. Wystawy towarzyszące Panoramie, pozwalają uzupełnić wiedzę o historycznych aspektach bitwy racławickiej. Prezentowana jest plastyczna mapa terenu z zaznaczonymi pozycjami, ruchami wojsk i przebiegiem bitwy. Historyczne informacje można skonfrontować z artystyczną wizją malarzy w tym ze szkicami wykonywanymi przez Jana Stykę i Wojciecha Kossaka na polach racławickich. Interesujące są również prezentacje multimedialne poszerzające wiedzę między innymi o przebiegu insurekcji kościuszkowskiej, twórcach Panoramy Racławickiej, szczegółach prowadzonych prac konserwatorskich.

Panorama Racławicka otwarta jest dla zwiedzających od wtorku do niedzieli w godzinach 9.00 - 16.00. W poniedziałki, w Wigilię i Święta Bożego Narodzenia muzeum jest nieczynne. Bilety do Panoramy Racławickiej upoważniają także do zwiedzania Muzeum Narodowego i Muzeum Etnograficznego.

Panorama Racławicka, 
ul. Purkyniego 11, 50-155 Wrocław

Więcej: www.panoramaraclawicka.pl