Powstał z inicjatywy Komitetu Katyńskiego, który działalność prowadzi od września 1979 r., czyli w czasach, kiedy prawda o zbrodni katyńskiej i jej sprawcach nie była oficjalnie uznawana. Był to mord dokonany przez NKWD na 22 tysiącach obywateli państwa polskiego, których Armia Czerwona wzięła do  niewoli lub aresztowano po 17 września 1939 r. Następnie na podstawie tajnej decyzji najwyższych władz rozstrzelano 15 tysięcy jeńców oraz 7 tysięcy więźniów.
Komitet miał za cel upamiętnienie ofiar zbrodni oraz pielęgnowanie pamięci o Polakach pomordowanych na Wschodzie. Jego przewodniczącym został Stefan Melak, który kierował organizacją aż do śmierci w katastrofie prezydenckiego samolotu lecącego 10 kwietnia 2010 r. na uroczystości 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej
W okresie „Solidarności” podjęto inicjatywę budowy Pomnika Ofiar Katyńskich, który miał stanąć w Dolince Katyńskiej na wojskowych Powązkach w Warszawie. W wyniku starań  1 lipca 1981 r. postawiony tam został potężny granitowy pomnik, jako pierwszy taki pomnik w Polsce. Zaraz potem został skradziony  i  ostatecznie zwrócony dopiero w 1989 r. Na  pierwotnym miejscu mógł stanąć we września 1995 r.