Był pierwszym na terenach polskich – powstał już w 1939 r., w odległości kilkudziesięciu kilometrów od Gdańska, u nasady Mierzei Wiślanej. Pierwsi więźniowie przywiezieni tu zostali już 2 września 1939 r. W początkowym okresie więzieni byli głównie Polacy, status obozu koncentracyjnego Stuthoff otrzymał od 1942 r. Odtąd przywożono tu obywateli wielu narodowości, szczególnie ze środkowej i wschodnie Europy. Obóz przestał istnieć w kwietnia 1945 r., po ewakuacji ostatniej grupy więźniów..
Łącznie osadzono w tym obozie około 110 000 osób. W wyniku eksterminacyjnych warunków bytu, jak również rozstrzeliwania,  mordowania w komorze gazowej za pomocą gazu cyklon B, uśmiercania dosercowymi zastrzykami z fenolu, bicia i katowania oraz podczas ewakuacji pieszej i morskiej - męczeńską śmierć poniosło 65 tysięcy  ludzi.
W okresie powojennym uczczono pamięć ofiar obozu. W miejscowości Sztutowo powstało w 1961 r. Państwowe Muzeum Stuthoff, które obejmuje część zachowanych budynków i wyposażenia. W roku 1968 odsłonięty został Pomnik Walki i Męczeństwa wzniesiony według proj. Wiktora Tołkina, z napisem: „Los nasz dla Was przestrogą ma być nie legendą”.
    
Muzeum Stutthof w Sztutowie (woj. pomorskie)
www.stutthof.pl