Płock

Mieszko I w X wieku w Płocku na Wzgórzu Tumskim zbudował gród książęcy, na miejscu którego prawie 300 lat później kolejny król - Kazimierz Wielki wybudował gotycki zamek.
Zamek w Płocku został podzielony na dwie części, ta ważniejsza, bardziej reprezentacyjna nosiła nazwę castrum. Cały obiekt otoczony został charakterystycznym, podwójnym murem obronnym. Pozostałością budowli są dwie baszty: Szlachecka (zwana także Wysoką lub Bramną) oraz Zegarowa (zwana czasem Dzwonnicą).

Książęta mazowieccy zamieszkiwali zamek do 1532 roku. Wtedy to wiślana skarpa obsunęła się, a część zamku uległa zniszczeniu. Odbudowano go i podzielono między władców i kościół. Rezydencję tych pierwszych przeniesiono do mniejszej, południowej części, natomiast reszta budowli od 1538 roku stała się własnością opactwa OO. Benedyktynów, sprowadzonych do Płocka przez króla Zygmunta Starego, i pozostała w ich rękach do 1781 roku.
W XX wieku odrestaurowano zamek, jednak ta ingerencja w jego strukturę prawie całkowicie zatarła ślady pierwotnego zamku. Dziś nie przypomina on już budowli z dawnych lat. Odkopane przez archeologów relikty dawnej siedziby Władysława Hermana oraz dwie ocalałe wieże gotyckiego zamku Kazimierza Wielkiego są wpisane do rejestru zabytków wraz z budynkami dawnego opactwa benedyktyńskiego. W 1973 roku utworzono w zamku Muzeum Mazowieckie, które mieści się obecnie na ul. Tumskiej 8.