Powiat karkonoski
W skład powiatu karkonoskiego wchodzą miasta: Karpacz, Kowary, Piechowice, Szklarska Poręba oraz gminy wiejskie: Janowice Wielkie, Jeżów Sudecki, Mysłakowice, Podgórzyn i Stara Kamienica. Powiat Karkonoski położony na południu województwa dolnośląskiego, swym obszarem obejmuje Kotlinę Jeleniogórską oraz otaczające ją pasma górskie Sudetów Zachodnich: Karkonosze, Góry Izerskie, Rudawy Janowickie i Góry Kaczawskie. Dzięki walorom krajobrazowym i klimatycznym, licznym zabytkom oraz dobremu zagospodarowaniu, zaliczany jest do najatrakcyjniejszych turystycznie obszarów Polski. Karkonoski Park Narodowy, Rudawski Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Doliny Bobru oraz rezerwaty przyrody tworzą system obszarów chronionych. Dolina Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej, średniowieczne warownie, zabytki sakralne i liczne muzea prowadzą śladami bogatej historii tej ziemi. Na obszarze powiatu powstał Park Kulturowy. Blisko 600 kilometrów szlaków pieszych i 1000 km rowerowych o zróżnicowanym stopniu trudności, ośrodki sportów zimowych, stadniny koni, tereny wspinaczkowe i lotniska sportowe – stwarzają szereg możliwości aktywnego wypoczynku. Nasza baza to prawie 30 tys. miejsc noclegowych w hotelach, pensjonatach, domach wczasowych, schroniskach, kwaterach prywatnych i gospodarstwach agroturystycznych. Karkonosze Karkonosze to najwyższe pasmo Sudetów, zwane dawniej Górami Olbrzymimi, z najwyższym szczytem Śnieżką (1603 m n.p.m.). Otoczone są Górami Izerskimi, Kaczawskimi i Rudawami Janowickimi, a w samym sercu Kotliny Jeleniogórskiej leży Jelenia Góra, znana jako „Perła Karkonoszy” i centrum kulturalno-turystyczne regionu. Karkonosze to idealne miejsce dla każdego – od szybowników i paralotniarzy, przez kajakarzy górskich i rowerzystów, po miłośników pieszych wędrówek i taterników. Region oferuje ponad 600 km tras turystycznych oraz liczne atrakcje zimą, latem, wiosną i jesienią. Karpacz, Szklarska Poręba, Piechowice, Kowary czy Jeżów Sudecki to tylko niektóre z malowniczych miejsc, gdzie każdy znajdzie coś dla siebie – od ekstremalnych doznań po spokojny wypoczynek. Kotlina Jeleniogórska wyróżnia się również unikalną architekturą – od secesji w Jeleniej Górze po budownictwo ludowe i zabytki Doliny Pałaców i Ogrodów. Region jest także miejscem wielu wydarzeń kulturalnych, takich jak Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych czy Festiwal dell’Arte. Karkonosze przyciągały wielkich artystów, takich jak Gerhart Hauptmann czy Wlastimil Hofmann, a także wybitnych naukowców i polityków, którzy zachwycali się pięknem krajobrazów. Każda z gmin Powiatu Karkonoskiego ma do zaoferowania coś wyjątkowego – od wspinaczki w Janowicach Wielkich, przez szlaki górskie w Karpaczu, po wypoczynek w Mysłakowicach i piechotne wędrówki w Szklarskiej Porębie. Warto przyjechać tu, by poczuć magię Karkonoszy, odkrywać historię regionu i cieszyć się niezapomnianymi widokami. Karpacz Karpacz to znana miejscowość turystyczna i ośrodek sportów zimowych u podnóża Śnieżki (1603 m n.p.m.) – najwyższego szczytu Karkonoszy, będącego celem wędrówek tysięcy turystów. Historia turystyki w Sudetach nierozerwalnie splata się z historią miasta. Tworzyli ją poszukiwacze skarbów, laboranci, pasterze i pielgrzymi. Wielki i Mały Staw, Kocioł Łomniczki, grupy skalne Pielgrzymy to znane atrakcje przyrodnicze na górskich szlakach rejonu Karpacza. Fani aktywnego wypoczynku znajdą tutaj trasy biegowe, skałki wspinaczkowe czy parki linowe, a dzieci (i nie tylko) rynnę zjazdową na stoku Kolorowa oraz liczne atrakcje dla całej rodziny. Na niepogodę polecamy przede wszystkim zwiedzanie XII-wiecznej Świątyni Wang, Muzeum Sportu i Turystyki oraz Muzeum Zabawek. W Karpaczu rokrocznie organizowane są ogólnopolskie i międzynarodowe zawody sportowe, maratony rowerowe i biegi górskie. Miasto zaprasza także gości i mieszkańców na wiele plenerowych koncertów i widowiskowych imprez rekreacyjnych. Bardzo dobrze rozwinięta baza noclegowa stawia Karpacz w czołówce polskich miejscowości turystycznych. Szklarska Poręba Szklarska Poręba to malownicza miejscowość położona na stokach Karkonoszy i Gór Izerskich, znana jako centrum sportów zimowych i letniego wypoczynku dla aktywnych. Ski Arena Szrenica z doskonale przygotowanymi nartostradami i trasy biegowe na Polanie Jakuszyckiej, uważane za jedne z najlepszych w Europie, przyciągają miłośników białego szaleństwa, a Bieg Piastów jest największym masowym biegiem narciarskim w Polsce. W okolicy znajdują się popularne cele turystyczne, takie jak Szrenica, Wodospad Kamieńczyka czy Śnieżne Kotły. Szklarska Poręba to także Rowerowa Kraina z 450 km tras rowerowych, a w Muzeum Karkonoskim można poznać tradycje artystyczne regionu. Warto odwiedzić także Leśną Hutę, Skansen Dawnego Górnictwa czy multimedialną wystawę w Karkonoskim Centrum Edukacyjnym. Miasto tętni życiem przez cały rok, oferując liczne imprezy, takie jak festiwal rowerowy „Bike Week” czy Park Linowy „Trollandia”. Kowary Usytuowane między Karkonoszami i Rudawami Janowickimi, dawne „Królewskie Miasto Górnicze”, inwestuje dziś w swoje walory rekreacyjno-wypoczynkowe. Specyficzny mikroklimat łagodzi dolegliwości układu oddechowego i układu krążenia, a leczenie wspomaga jedyne w Polsce inhalatorium radonowe. Zapraszamy do odwiedzenia kowarskich atrakcji: Starówki, Parku Miniatur Zabytków Dolnego Śląska z Pałacową Bawialnią, Domu Tradycji Miasta Kowary, Domu Kata, Muzeum Sentymentów oraz Podziemnych Tras Turystycznych: Sztolni Kowary w „Kopalni Liczyrzepa” i „Kopalni Podgórze”. Szczyty Wołowej Góry i Rudnika przyciągają amatorów paralotniarstwa, z przełęczy Okraj prowadzą narciarskie trasy biegowe, a wokół miasta wytyczono liczne szlaki piesze i rowerowe. Lokalizacja w pobliżu granicy z Czechami, z którymi łączą Kowary tradycje turystyczne, ułatwia korzystanie z atrakcji po obu stronach Karkonoszy. Oryginalną zimową przynętą polskiej strony gór jest zjazd saniami rogatymi do doliny Jeleniej Strugi po malowniczej trasie liczącej sobie ponad 100 lat. Piechowice Ta leżąca w Karkonoszach i Górach Izerskich gmina ma w swoich granicach Śnieżne Kotły, Wodospad Szklarki, Rezerwat „Krokusy w Górzyńcu” i 700-letniego cisa. Piechowice słyną także z wyrobów Huty Szkła Kryształowego „Julia” jedynej takiej po polskiej stronie Karkonoszy. Można tu odwiedzić artystów zdobiących i grawerujących szkło oraz uczestniczyć w imprezie „Kryształowy Weekend” promującej i odbudowującej śląskie tradycje szklarskie, włączanej w prestiżowy Kalendarz Dni Dolnego Śląska. Malowniczy krajobraz gminy przyciąga artystów. Swoją pracownię ma w Michałowicach wybitny malarz Paweł Trybalski, działa tu także Teatr Cinema i Teatr Nasz, proponujący gościom kabaretowe wieczory na własnej scenie. Hotele i pensjonaty rozrzucone wśród górskich osiedli stanowią znakomitą bazę wypadową na wycieczki rowerowe, piesze i narciarskie. Gmina Mysłakowice 10 sołectw: Bukowiec, Dąbrowica, Gruszków, Karpniki, Kostrzyca, Krogulec, Łomnica, Mysłakowice, Strużnica, Wojanów-Bobrów. Gmina Mysłakowice to najbogatszy w zabytki zakątek Kotliny Jeleniogórskiej. W Mysłakowicach król Fryderyk Wilhelm III miał swoją letnią rezydencję. Za przykładem władcy przedstawiciele sławnych rodów chętnie przybywali do Łomnicy, Dąbrowicy, Wojanowa, Karpnik czy Bukowca, gdzie także zakładali swoje rezydencje. Dziś wraz z domami tyrolskimi w Mysłakowicach współtworzą one niepowtarzalny krajobraz kulturowy. Pod względem działalności kulturalnej wyróżnia się Bukowiec z pałacem i romantycznym założeniem parkowym. To właśnie tutaj znajduje się siedziba Fundacji Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej, a także siedziba Związku Gmin Karkonoskich. We współpracy z wieloma instytucjami regionu podejmują one ogrom działań wzmacniających lokalne życie kulturalne. Bliskość Rudawskiego Parku Krajobrazowego stwarza szereg możliwości aktywnego wypoczynku. Bogata baza agroturystyczna i eleganckie hotele pałace to miejsca na konferencje i rodzinny relaks. Okolice sprzyjają wycieczkom pieszym i rowerowym, wędkarstwu, grzybobraniu, wspinaczce skałkowej, a zimą dają świetną okazję do urządzania kuligów i wspólnych zabaw przy ognisku. Gmina Podgórzyn 10 sołectw: Borowice, Głębock, Marczyce, Miłków, Podgórzyn, Przesieka, Sosnówka, Staniszów, Ścięgny, Zachełmie. Podgórzyn oraz pozostałe miejscowości gminy swą atrakcyjność zawdzięczają urokliwemu położeniu, wybitnym walorom przyrodniczym oraz licznym zabytkom. Stąd szlaki prowadzą w najpiękniejsze partie Karkonoszy, do Wodospadu Podgórnej, Kaskad Myi, Szwedzkich Skał, do Dobrego Źródła, na Witoszę i formacji skalnej Słonecznik. Wśród zabytków na uwagę zasługują pałace w Miłkowie i Staniszowie, Kaplica św. Anny w Sosnówce, Zamek księcia Henryka, sudeckie chaty przysłupowe, domy tyrolskie i wiejskie kościółki. Atrakcją dla turystów jest „Western City” w Ścięgnach, „Siruwia Ogród Japoński” w Przesiece, „Cyrkland” i „Dom na głowie” w Miłkowie. Przy kompleksach stawów rybnych w okolicach Podgórzyna, Sosnówki i Głębocka o każdej porze roku zjemy znakomitą rybę. Gmina Jeżów Sudecki 8 sołectw: Chrośnica, Czernica, Dziwiszów, Janówek, Jeżów Sudecki, Płoszczyna, Siedlęcin, Wrzeszczyn. Gminę tworzy osiem wsi o zabudowie łańcuchowej, w dolinach i na stokach Gór Kaczawskich oraz częściowo na Pogórzu Izerskim. Zachowało się tu wiele charakterystycznych, przysłupowych domów oraz małych, zabytkowych kościołów. Przy jednym z nich, w Chrośnicy, znajduje się największe skupisko 5 z 11 krzyży pojednania usytuowanych na terenie gminy. Jednym z najcenniejszych zabytków gminy jest Wieża Książęca w Siedlęcinie z XIV- -wiecznymi polichromiami. Malowidła przedstawiają legendę o rycerzu króla Artura – sir Lancelocie z Jeziora i ze względu na swą świecką tematykę oraz czas powstania są jedynymi takimi na świecie. Góra Szybowcowa w Jeżowie Sudeckim to najlepsze miejsce treningowe i szkoleniowe dla szybowników, lotniarzy i paralotniarzy, natomiast wyciągi na Łysej Górze w Dziwiszowie służą zimą narciarzom, a latem rowerzyści mogą uczestniczyć w zawodach rowerowych „Łysogórki”. W Parku Krajobrazowym Doliny Bobru znajdują się zabytki techniki – urządzenia hydrologiczne na rzece Bóbr w Siedlęcinie i Wrzeszczynie (zapory, elektrownie, jazy, śluzy). Gmina Stara Kamienica 10 sołectw: Antoniów, Barcinek, Chromiec, Kopaniec, Kromnów, Mała Kamienica, Nowa Kamienica, Rybnica, Stara Kamienica, Wojcieszyce. Ziemia starokamienicka położona jest z dala od miejskiego gwaru, u bram Karkonoszy i Gór Izerskich. Niepowtarzalny urok tutejszych krajobrazów, zaskakujących odmiennością zależnie od pory roku sprawia, że wypoczynek na izerskiej wsi zyskuje coraz więcej zwolenników. Wędrówki piesze, rajdy konne i wycieczki narciarskie łagodnymi grzbietami górskimi, to stała oferta dla tutejszych gości. Mieszkający tu artyści i pasjonaci wraz z lokalną społecznością tworzą nowe tradycje tej ziemi. Jedną z atrakcji turystycznych gminy są ruiny średniowiecznego zamku w Starej Kamienicy, uznawane za dawną siedzibę rycerskiego rodu Schaffgotschów. Pozostałościami po dawniej istniejącym tu zespole zamkowo-pałacowym są fragmenty wieży i piwnicy zamku, a tuż obok odrestaurowana Brama Herkulesa z 1705 r. Gmina Janowice Wielkie 6 sołectw: Janowice Wielkie, Komarno, Mniszków, Miedzianka, Radomierz, Trzcińsko. Niewielka gmina położona pomiędzy Rudawami Janowickimi a Górami Kaczawskimi, gdzie chętnie zaglądają turyści szukający ciszy i spokoju. Celem wycieczek są m.in. ruiny piastowskiego zamku Bolczów, skałki o oryginalnych nazwach (Krowiarki, Piec, Skalny Most), z których część jest wykorzystywana do uprawiania wspinaczki skałkowej oraz pobliskie Góry Sokole. Do Miedzianki warto przyjechać, by odwiedzić tamtejszy browar warzący znakomite piwo oraz przejść malownicze trasy spacerowe między Miedzianką a Mniszkowem, gdzie mieści się barokowy dworek. Przy ścieżkach umieszczone są tablice informacyjne opisujące bardzo ciekawą historię obu miejscowości. Rzut oka z wieży widokowej w Radomierzu pozwoli nasycić zmysły szeroką panoramą Rudaw Janowickich, Karkonoszy i Gór Kaczawskich. Jelenia Góra Jelenia Góra, miasto z prawami miejskimi od 1288 roku, położone jest w malowniczej Kotlinie Jeleniogórskiej, otoczone górami. Najwyższym punktem jest Czeskie i Śląskie Kamienie (1416 m n.p.m.), a najniższym Borowy Jar (465 m n.p.m.). Miasto przyciąga nie tylko swoim urokiem, ale i bogatą historią, będąc świadkiem mieszania się kultur polskiej, niemieckiej i czeskiej. Dziś Jelenia Góra zachwyca pięknie zachowaną zabudową, w tym klasycystycznym rynkiem z ratuszem, pałacami, kościołami i parkami, stanowiąc centrum kulturalne, edukacyjne i gospodarcze regionu. W granicach miasta znajduje się Uzdrowisko Cieplice, Sobieszów z ruinami zamku Chojnik i Jagniątków z Muzeum Gerharta Hauptmanna. Miasto oferuje liczne trasy turystyczne, piesze, rowerowe, ścieżki do nordic walking oraz miejsca do uprawiania wspinaczki i szybownictwa. W okolicach Borowego Jaru znajdują się punkty widokowe, z których podziwiać można panoramę miasta i Karkonoszy. Jelenia Góra to także centrum kulturalne, znane z festiwali muzycznych, filmowych, teatralnych oraz bogatego kalendarza imprez, jak Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Zoom” czy Festiwal Teatrów Ulicznych. Miasto ma długą historię, sięgającą V wieku n.e. i Bobrzan, którzy osiedlili się w regionie. W średniowieczu tereny te należały do książąt piastowskich, a po 1392 roku trafiły pod panowanie Czech. Po wojnie trzydziestoletniej, kontrreformacji i zaborach pruskich, region przeżywał okresy kryzysu i rozwoju. W XIX wieku połączenie z resztą Śląska linią kolejową przyczyniło się do rozwoju turystyki. Dziś Jelenia Góra to jeden z najatrakcyjniejszych regionów turystycznych w Polsce, cieszący się dużym zainteresowaniem turystów. Zabytkowe Zespoły Miejskie Kowary to miasto o górniczym rodowodzie, gdzie najstarsza część miasta zachowała układ ulic pełniących także funkcję targową. Kamienice z XVIII i XIX wieku, usytuowane między kościołem a ratuszem, tworzą malowniczą zabudowę Kowarskiej Starówki. Warto również zwrócić uwagę na zabudowę sanatoryjną Wojkowa w dawnym uzdrowiskowym kompleksie „Wysoka Łąka – Bukowiec”. Zabudowa Pensjonatowa W Karpaczu, Szklarskiej Porębie, Przesiece i Sobieszowie na początku XX wieku powstawało wiele hoteli i pensjonatów. Ozdobione przeszklonymi werandami okazałe wille do dziś zachwycają urodą i stanowią świadectwo stylu tamtej epoki. Najstarsze Zabudowania Mieszkalne Domy Tyrolskie Zbudowane przez tyrolskich emigrantów religijnych w pierwszej połowie XIX wieku w Mysłakowicach, Głębocku i Sosnówce. Charakteryzują się spłaszczonymi dwuspadowymi dachami oraz balkonami okalającymi budynki na wysokości pierwszego piętra. Przykładem takiego budownictwa jest schronisko „Szwajcarka” w Górach Sokolich. Chaty Sudeckie To tradycyjne górskie domy o konstrukcji przysłupowo-zrębowej, spotykane m.in. w Szklarskiej Porębie, Głębocku, Sosnówce, Przesiece, Borowicach i Staniszowie. Zabytki Średniowiecznego Prawa Na Dolnym Śląsku zachowały się liczne zabytki średniowiecznego prawa, takie jak pręgierze, szubienice oraz kamienne krzyże pokutne. Część z nich można zobaczyć w Marczycach, Mysłakowicach, Kowarach, Jeleniej Górze i innych miejscowościach regionu. Dolina Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej „Dolina Pałaców i Ogrodów” to wyjątkowy kompleks zabytków architektury w Kotlinie Jeleniogórskiej. Na tym terenie znajdują się średniowieczne zamki, renesansowe dwory i XIX-wieczne pałace. Część z nich, jak Zamek Chojnik czy Pałac Paulinum, zostały odrestaurowane i udostępnione do zwiedzania. Warto również odwiedzić Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach. Góry Kultury Karkonosze stały się inspiracją dla artystów na przełomie XIX i XX wieku. Bracia Carl i Gerhart Hauptmannowie założyli w Szklarskiej Porębie kolonię artystyczną, przyciągającą twórców literatury i sztuki. Po II wojnie światowej miejscowość stała się także miejscem życia i pracy wielu wybitnych malarzy i poetów. W Jeleniej Górze i okolicach odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych, w tym koncerty, wystawy i spektakle teatralne. Walonowie i Górnictwo Walończycy, poszukiwacze kruszców, drążyli jamy w skałach od XII wieku, kładąc fundamenty pod rozwój górnictwa rud metali. W Kowarach i Karpaczu powstawały kopalnie, a po II wojnie światowej wydobywano tam także rudy uranu. Dziś turystów przyciągają podziemne trasy turystyczne w Sztolniach Kowarskich i Kopalni Podgórze. Szklarze i Tkacze Szklarska Poręba była niegdyś znana z produkcji szkła. Huta szkła powstała tu już w XIV wieku, a wyroby zyskały europejską sławę. Dziś produkcja szkła kryształowego kontynuowana jest w Hucie „Julia” w Piechowicach. Z kolei w Mysłakowicach do dziś produkowane są tradycyjne lniane tkaniny. Laboranci i Zielarstwo W XVIII wieku w Karkonoszach działał cech laborantów, którzy zbierali i uprawiali zioła, tworząc medykamenty znane w całej Europie. Choć współczesna medycyna zastąpiła tradycyjne metody leczenia, pamięć o zielarzach przetrwała w muzeach, takich jak Centrum Informacyjne Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu. Parki Krajobrazowe Karkonoski Park Narodowy Założony w 1959 roku, obejmuje najwyższe pasmo Sudetów Zachodnich. Park chroni unikalną florę i faunę, w tym Śnieżne Kotły i Wodospad Szklarki. W 2016 roku rozszerzono jego granice, tworząc Bilateralny Rezerwat Biosfery pod patronatem UNESCO. Rudawski Park Krajobrazowy W Rudawskim Parku znajdują się liczne grupy skalne, jak Sokolik czy Starościńskie Skały. Park wyróżnia się także cennymi walorami historycznymi, jak ruiny zamków i tradycyjna ludowa architektura. Park Krajobrazowy Doliny Bobru Obejmuje malownicze przełomy rzeki Bóbr, jeziora zaporowe oraz unikalną florę. Jest to jedno z najpiękniejszych miejsc w regionie, pełne atrakcji przyrodniczych i turystycznych.
Natura