Droga krzyżowa w Bardzie

Prowadzi z Barda na szczyt Kalwarii (575 m n.p.m.) zwanej też Bardzką Górą, której sławę przyniosło objawienie Matki Bożej. Według przekazów, ukazała się ona w 1400 r. młodemu czeskiemu rycerzowi i zapłakała nad tragicznym losem okolicznych mieszkańców. W latach 1617-1619 zbudowano w tym miejscu Kaplicę Górską. Świadectwem prawdziwości tych objawień był kamień, w którym Matka Boża odbiła swe stopy i dłonie. Kamień ten pokruszyli pielgrzymi, chcący zabrać z sobą – jako relikwię – choćby jego kawałek. Obecnie w miejscu tym znajduje się kopia tego kamienia. Na szczyt Kalwarii prowadziły pierwotnie trzy drogi krzyżowe. Najbardziej popularna wiodła od strony miasta wzdłuż potoku. Była to droga zwana Białą lub Niemiecką. Jej stacje kalwaryjskie ufundował w latach 1833-1839 proboszcz z Barda, F. Müller. Są to skromne, kamienne kapliczki słupowe o formach klasycystycznych. Pomiędzy nimi znajdują się murowane kaplice maryjne siedmiu boleści Najświętszej Maryi Panny z lat 1714-1727, ufundowane przez kanclerza S. Habichta i opata Gerarda Woiwode z opactwa cystersów w Kamieńcu Ząbkowickim. W połowie drogi do Kaplicy Górskiej można zaczerpnąć wody ze studzienki Maryi. Tryskające w niej źródło znane jest od trzystu lat. Uważa się, że woda z niego ma cudowne właściwości. Leczy choroby oczu i bóle głowy. W 1893 r. z inicjatywy ojca Birnbacha źródło to obudowano. W efekcie powstała studzienna kapliczka. Nad wejściem znajduje się obraz przedstawiający Jezusa i Samarytankę przy studni Jakuba. Oprócz drogi Niemieckiej, na szczyt prowadziły droga Polska i droga Czeska. Czeska wiodła stromo nad prawym brzegiem Nysy, korzystali z niej głównie pielgrzymi z Czech. Ze względów bezpieczeństwa została w 1870 r. zamknięta. Droga Polska biegła przez wieś Janowiec. W 1822 r. ustawiono tam stacje w postaci słupów z obrazami namalowanymi na blasze. Z czasem popadły w zapomnienie. Po odrestaurowaniu zostały w 1988 r. poświęcone przez biskupa Józefa Pazdura.