Dawna Kopalnia Nowa Ruda
Kim jesteśmy? Podziemna Trasa Turystyczna „Kopalnia Węgla” powstała już w 1996 roku, wtedy jako Muzeum Górnictwa. Jeszcze gdy w Nowej Rudzie działała kopalnia, w kilku głowach narodziła się idea zachowania jej części w formie muzeum. Miało ono przypominać o noworudzkim dziedzictwie, przekazywać je kolejnym pokoleniom, które już nie zetknęły się z kopalnią i być ważnym punktem na kulturalnej mapie Nowej Rudy i Kotliny Kłodzkiej. Misja tej organizacji jest prosta – codziennie ukazuje trud pracy górniczej rzeszom turystów. Przypomina o tym starszym pokoleniom, a młodsze uczy, zachowując i przechowując górnicze tradycje oraz pamiątki. Dbają o sztolnię Lech, która jest ostatnią częścią noworudzkiej kopalni. Choć zadanie to jest poważne, nie wyklucza ono świetnej zabawy. Programy turystyczne i edukacyjne są dostosowane do każdej grupy wiekowej. Wiedzą doskonale, że człowiek najwięcej zapamięta, gdy czasem będzie zabawnie, a czasem strasznie. Wcześniej w tym miejscu znajdowała się kopalnia – najstarsza na obecnych polskich ziemiach, z pierwszymi wzmiankami o wydobyciu węgla już z 1434 roku. Górnictwo rozkwitło w XVIII wieku wraz z powstaniem kopalni Ruben (1741) oraz rewolucją przemysłową. Kopalnia Nowa Ruda, choć posiadała wspólne cechy z innymi, wyróżniała się na tle innych kopalń dzięki unikatowym cechom. W 1877 roku odkryto w Nowej Rudzie złoża łupku ogniotrwałego, a po II wojnie światowej była to jedyna kopalnia w Polsce, w której łupek poddawano skomplikowanym procesom oczyszczania i prażenia. Wyrzuty gazów i skał, zwłaszcza dwutlenku węgla, stanowiły ogromne niebezpieczeństwo, co czyniło tę kopalnię jedną z bardziej niebezpiecznych w Europie. W latach 1908-1945 zanotowano aż 596 wyrzutów o łącznej masie skał ponad stu tysięcy ton. Największa katastrofa górnicza miała miejsce 10 maja 1941 roku, w wyniku której zginęło 187 ludzi. Zmusiło to do innego rytmu pracy i podejścia do górnictwa. Na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, z powodów ekonomicznych, zdecydowano o zamknięciu kopalni. Ostatni górnicy opuścili KWK Nowa Ruda w 1995 roku. W przyszłości organizacja będzie kontynuować swoją misję, przekazując wiedzę i pasję coraz większej liczbie osób ciekawych świata. Będą się rozwijać, tworzyć nowe programy edukacyjne oraz zwiększać liczbę eksponatów. Jeśli los okaże się łaskawy, być może Nowa Ruda ponownie stanie się górniczym miastem, a ponad pięciusetletnie tradycje powrócą do życia.
Dziedzictwo kulturowe