Kociołek, czyli dawny kamieniołom bazaltu w Lubaniu

Jest obecnie częścią parku na Kamiennej Górze (274 m n.p.m.) i malowniczej pieszo-rowerowej ścieżki dydaktycznej „Szlakiem wygasłych wulkanów” w Lubaniu – miasta leżącego na przecięciu historycznych szlaków kupieckich, wiodących ze wschodu na zachód Europy. W wyniku eksploatacji kamienia odsłonięto na Kamiennej Górze wspaniałe bazaltowe ciosy. Wyrobisko to (tzw. Kociołek) ma długość 150 m. Bazalt był jednym z wielkich bogactw Lubania i okolic. Wykorzystywany był w budownictwie już u zarania Lubania, w średniowieczu. Wzniesiono z niego m.in. Dom Solny (magazyn miejski) i mury obronne wraz z wieżą Bracką, stąd ich ciemna barwa – typowa dla tej powulkanicznej skały. Na powulkaniczny szlak najłatwiej trafić z parkingu przy ul. Dąbrowskiego. Ścieżka dydaktyczna, poprowadzona w parku założonym w 2. połowie XIX w., oznaczona została tablicami informacyjnymi w trzech punktach obserwacyjnych. Opisano na nich poszczególne stanowiska wychodni bazaltowych. Tematem tablicy nr 1 jest m.in. słupowa budowa ściany bazaltowej. Ściana ta powstała w wyniku stygnięcia lawy. Wysokość słupów w widocznym odsłonięciu na Kamiennej Górze wynosi od 13 aż do 18 m. Im słupy są grubsze, tym lawa była gęściejsza. Tworzyły się one prostopadle do powierzchni stygnięcia lawy. Górne krawędzie słupów są zaokrąglone. Zjawisko to określane jest mianem wietrzenia kulistego, a spowodowane jest opadami deszczu, mrozami, wiatrami i wahaniami temperatury. Głazy o kulistych kształtach, które odpadły od słupów, leżą pod ścianą wyrobiska, tworząc rumowisko skalne. Nieopodal znajduje się niewielki staw. Stanowisko to podlega ochronie prawnej jako pomnik przyrody nieożywionej. [gallery ids="54362,54298,54344"]