Gorczański Park Narodowy

Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1980 roku, obejmuje centralną część Gorców w województwie małopolskim. Zajmuje powierzchnię 7 030 ha, a jego najwyższym szczytem jest Turbacz (1310 m n.p.m.). Siedziba dyrekcji znajduje się w Porębie Wielkiej. Symbolem parku jest salamandra plamista – gatunek, który podkreśla wyjątkową wartość tutejszych wilgotnych lasów i czystych górskich potoków. Gorce to pasmo Beskidów Zachodnich ukształtowane przez flisz karpacki – warstwy piaskowców i łupków tworzące malownicze wychodnie i jaskinie, m.in. Kudłońskiego Bacę czy Zbójecką Jamę. Wzdłuż grzbietu Turbacza przebiega dział wodny między dorzeczami Dunajca i Raby, co sprzyja bogactwu potoków i źródeł. Park jest ostoją fauny karpackiej. Żyją tu wilki, rysie i okresowo niedźwiedzie. Stałe miejsce mają jelenie, sarny i dziki, a w górskich strumieniach spotkać można salamandrę plamistą. Bogaty świat ptaków obejmuje m.in. głuszca, orła przedniego, puszczyka uralskiego czy dzięcioła trójpalczastego. Roślinność reprezentuje dwa piętra: regiel dolny z buczyną karpacką i regiel górny ze świerczyną. Charakterystyczne są widokowe polany, powstałe w wyniku dawnego pasterstwa. Zajmują zaledwie 5% powierzchni parku, ale kryją ponad 1/3 jego flory, w tym krokusy, storczyki i mieczyka dachówkowatego. Najczęstszym celem wędrówek jest Turbacz, dostępny wieloma szlakami. Czerwony prowadzi z Rabki przez Stare Wierchy, żółty – z Lubomierza przez dziesięć malowniczych polan, a niebieski – z Koninek, najkrótszy, ale stromy. Od niedawna atrakcją są wieże widokowe na Gorcu, Lubaniu i Magurkach, z których rozciągają się panoramy na Tatry, Pieniny i Beskid Sądecki. Edukacyjne ścieżki, jak Dolina Kamienicy czy Dolina Gorcowego Potoku, przybliżają geologię, hydrografię i kulturę pasterską. Gorczański Park Narodowy prowadzi szeroką działalność edukacyjną. W Porębie Wielkiej działa Ośrodek Edukacyjny z wystawami przyrodniczymi i ogrodem dydaktycznym. W okolicy Nowego Targu funkcjonuje nowoczesne Centrum „Brama w Gorce” z atrakcją w postaci Ścieżki w Koronach Drzew. Wejście do parku jest płatne – bilety można kupić online lub w punktach sprzedaży. Dostępne są karty jednodniowe, tygodniowe i roczne. Baza noclegowa obejmuje schroniska górskie (m.in. na Turbaczu) oraz pensjonaty i gospodarstwa w otulinie parku. Gorczański Park Narodowy to kraina kontrastów: cienistych lasów, pełnych życia polan i panoram, które zapierają dech w piersiach. Wędrówka na Turbacz, obserwacja salamandry w górskim potoku czy chwila zadumy na górskiej polanie sprawiają, że każdy, kto odwiedzi Gorce, wyjedzie stąd z poczuciem spotkania z czymś autentycznym i wyjątkowym.