...MAŁOPOLSKIE - historyczne serce Polski ze stolicą w Krakowie, wyjątkowo bogate w atrakcje turystyczne wszelkiego rodzaju; turystów przyciągają Tatry i stolica regionu Kraków, górskie kurorty i wiele uzdrowisk; tutaj jest najwięcej ze wszystkich województw w Polsce - aż sześć - parków narodowych (Tatrzański, Pieniński, Ojcowski, Babiogórski, Gorczański i Magurski) oraz aż pięć zespołów obiektów wpisanych na listę UNESCO: Stare Miasto w Krakowie, Zabytkowa Kopalnia Soli w Wieliczce, Auschwitz-Birkenau - Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady, Kalwaria Zebrzydowska oraz Drewniane kościoły południowej Polski...

Giewont_panorama-wiosna.jpg

Mała Polska – wielki region

Województwo małopolskie położone jest w południowej Polsce i graniczy od południa ze Słowacją, a po stronie polskiej z trzema województwami: śląskim, świętokrzyskim i podkarpackim. Stolicą województwa jest Kraków. Małopolskie zajmuje obszar o powierzchni blisko 15 200 km² i stanowi jeden z najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów naszego kraju (kulturowo i przyrodniczo).

Nazwa Małopolska została po raz pierwszy użyta w źródłach pisanych w 1411 roku, ale potwierdzona została dopiero w roku 1493 w Statucie Piotrkowskim króla Jana Olbrachta.

Małopolska to region tak urodzajny kulturowo, że od 1999 roku w maju odbywają się tu Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Impreza trwa dwa dni, podczas których udostępniane są zwiedzającym zabytki na co dzień zamknięte

W Małopolsce, obok Krakowa pełnego cudów, mamy Szlak Architektury Drewnianej z cyklem letnich koncertów. Szlak ten tworzy 250 arcyciekawych kościołów, piękne cerkwie, smukłe dzwonnice, staropolskie dwory, drewniane wille i skanseny. Szlak Orlich Gniazd tworzony przez malownicze skały wapienne w głębokich wąwozach, ruiny twierdz, zabytkowe kościoły i fantastyczne zamczyska. Szlak Gotycki z podhalańskimi kościołami drewnianymi, dumnymi budowlami na polskim Spiszu oraz siedzibami magnaterii. Szlak Żydów Małopolski tworzą synagogi, kirkuty i kamienice, a Szlak Cerkwi Łemkowskich – prawdziwe perełki architektury drewnianej – świątynie z szerszą nawą i zróżnicowaną wysokością trzech głównych części budynku, namiotowym, uskokowym dachem i baniastymi hełmami wież a Szlak Solny to Wieliczka i Bochnia.

Małopolska to także Wadowice – rodzinne miasto papieża Jana Pawła II, z którego wyruszył na swoją wielką pielgrzymkę. W północnej części województwa małopolskiego, w Miechowie, jest drewniany dworek Tadeusza Kościuszki z pamiątkami po insurekcji znalezionymi w pobliskich Racławicach oraz bazylika Grobu Bożego z kopią Całunu Turyńskiego i krużgankami, w których słychać odgłosy minionych pokoleń mniszek.

Małopolska to też czarna karta historii świata, Oświęcim – największy niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady, dziś muzeum

W Małopolsce leży Tarnów, miasto z duszą i starówką z uliczkami w średniowiecznym układzie oraz surowymi gotyckimi i strojnymi renesansowymi kamienicami. Rynek w Nowym Sączu jest drugim co do wielkości rynkiem w Polsce. Zaszczytne miejsce pierwsze przypadło też małopolskiemu rynkowi, temu w Krakowie. Stary Sącz, leżący na szlaku bursztynowym ma rynek rodem ze średniowiecza. W Starym Sączu, w siedemnastowiecznym domu mieszczańskim, zwanym Domem na Dołkach, mieści się Muzeum Regionalne. Księżna Kinga, żona Bolesława Wstydliwego, założyła w Starym Sączu zakon klarysek, do którego sama wstąpiła w 1279 roku. W bibliotece klasztoru są cenne rękopisy muzyczne z XIII wieku. Na jednym z manuskryptów odczytano czterogłosowy Omnia Beneficia, dzieło uważane za najstarszy zabytek polskiej muzyki wielogłosowej. W klasztorze jest też przechowywany sztandar zdobyty przez króla Jana III w wojnie z Turkami w 1683 roku. W Dębnie stoi zamek rodem z czasów rycerskich.

Małopolska to przede wszystkim góry. Gorce z Rabką, a tam Muzeum Władysława Orkana i Łopuszną, gdzie jest dwór Tetmajerów. Beskid Żywiecki z Babią Górą, gdzie diabeł pogodą rządzi i skansenem w Zubrzycy Górnej. W Suchej Beskidzkiej trzeba uważać, bo w karczmie Rzym z XVIII wieku, diabła widywano. Jak ktoś się boi mocy piekielnej, to do Orawki, do małego, drewnianego kościółka Jana Chrzciciela z 1650 roku, niech się wybierze. Z zewnątrz niepozorny, w środku zachwycający bogactwem wzornictwa. Podhale, magiczne miejsce, otoczone z czterech stron świata górami, gdzie nocą niebo koloru lapis - lazulit pokryte jest złotym proszkiem gwiazd. Na Podhalu odbywają się Sabałowe Bajania, konkurs gawędziarzy i ludowych śpiewaków oraz jarmarki podhalańskie, promujące tradycyjne rzemiosło i rękodzieło wytwarzane przez górali. Podhale to miejsce, gdzie od lat 90. XIX wieku nie buduje się inaczej, niż w stylu zakopiańskim, którego twórcą był wszechstronny Stanisław Ignacy Witkiewicz. Tatrzański Park Narodowy, oprócz zakątków tak pięknych, że aż dusza tańczy, jest domem niedźwiedzi, świstaków i kozic - jedynego europejskiego gatunku antylopy. 

Małopolskie zamki są najpiękniejsze i najbogatsze w całej Polsce. Wawel – skarbnica narodowych precjozów. Zamek w Niepołomicach, drugim Wawelem zwany, z rzeźbą Stańczyka na dziedzińcu, za zasługą dwóch ostatnich Jagiellonów – Zygmunta Starego i jego syna Zygmunta Augusta, zyskał kształt renesansowej rezydencji. Dzisiaj zamek, tak jak za królewskich czasów, jest centrum życia kulturalnego Niepołomic. Malowniczy jest też zamek w Nowym Wiśniczu. Białe mury z czerwonymi dachami górują nad zielenią drzew. Polichromia na sklepieniu kaplicy zamkowej jest oryginalnym dziełem artysty z XVII wieku. 

Nieopodal Wiśnicza jest dworek Jana Matejki w Koryznówce. W tym małym, drewnianym budynku o konstrukcji zrębowej i ścianach szalowanych deskami, przykrytym czterospadowy, gontowym dachem mieści się muzeum pamiątek po wielkim malarzu. Wejście do dworku przez otwarty ganeczek, wsparty na drewnianych słupach z trójkątnym szczytem przenosi nas w czasy mistrza.

W Kąśnej Dolnej jest dwór Ignacego Paderewskiego, a w Bobowej cmentarz żydowski. Kościół Świętego Michała z XVIII wieku w Szalowej jest odwzorowaniem w drewnie architektury monumentalnej. Prawdziwy unikat. W Bieczy, mieście wzmiankowanym już w 1184 roku, zachowały się fragmenty murów obronnych i dawna baszta katowska. W 1852 roku na Ziemi Gorlickiej powstała pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej. Za sprawą Ignacego Łukasiewicza, w 1854 roku w Gorlicach zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa.

Małopolska to też tradycje Łemków. W Wysowej są dwie zabytkowe cerkwie prawosławne Świętego Michała, drewniana, dwudzielna z 1779 roku oraz ta wzniesiona w 1929 roku górze Jawor, w miejscu objawienia Matki Boskiej. W miejscowości Kwiatoń od 1700 roku stoi najpiękniejsza w Polsce cerkiew, ozdobiona trzema baniastymi hełmami.

Obszar województwa obejmuje aż 6 parków narodowych, stanowiąc największe skupisko parków narodowych w Polsce.

Wielka jest ta nasza Mała Polska!

Dowiedz się więcej na stronie regionalnego portalu turystycznego województwa małopolskiego

Zobacz wybrane miejsca w województwie małopolskim