Astrościeżka - model Układu Słonecznego w Górach Izerskich

Jest to ścieżka dydaktyczna przedstawiająca Słońce, osiem krążących wokół niego planet i pięć planet karłowatych w skali 1:1 miliarda, wiodąca wzdłuż Drogi Izerskiej. Bierze początek przy stacji turystycznej Orle, gdzie stoi przestrzenna forma rzeźbiarska symbolizująca Słońce, a kończy się na Stogu Izerskim – głazem wyobrażającym Eris. Ścieżka ta 11,2 km długości, powstała w ramach Izerskiego Parku Ciemnego Nieba, pierwszego w Polsce i pierwszego w świecie transgranicznego parku, w którym chroniona jest ciemność nieba, bowiem jest to miejsce idealne do wszelkich obserwacji astronomicznych, w odróżnieniu od m.in. zanieczyszczonych światłem dużych miast. W słabo zaludnionych Górach Izerskich zanieczyszczenie światłem właściwie nie występuje, widoczność gwiazd jest tu aż 40 razy większa niż w dużych aglomeracjach. Dzięki temu można zobaczyć bez trudności Drogę Mleczną, Galaktykę Andromedy, gromady gwiazd, mgławice, a bywa, że także spadające gwiazdy i meteory. O tym, jak dużym problemem jest zanieczyszczenie światłem, świadczą liczby: w centrach dużych miast można zaobserwować zwykle tylko około 300 gwiazd, a z dala od skupisk ludzkich – nawet 2000! Ciemne niebo jest dziś zatem dużą wartością, wartą ochrony. Izerski Park Ciemnego Nieba znajduje się po polskiej i czeskiej stronie Gór Izerskich, w dolinie Izery i Izerki. Zajmuje powierzchnię 75 km kw. Astrościeżka to nie tylko dobra lekcja astronomii, ale i geologii, ponieważ nazwy, kształt i symbole poszczególnych planet i planet karłowatych w Układzie Słonecznym przedstawiono na metalowych płytach osadzonych na dużych głazach symbolizujących ciała niebieskie. Głazy te wydobyto z różnych kamieniołomów na Dolnym Śląsku. Ich kolory są nieprzypadkowe – dobrane zostały tak, by przypominały barwy tych planet. Wyjątkiem jest model Słońca, który ułożony został z kostki granitowej i połączony z gnomonem, czyli jednym z najstarszych w historii i najprostszych przyrządów astronomicznych. Składa się on najczęściej z odpowiednio osadzonego pionowego pręta bądź kolumny, którego cień wskazuje aktualne położenie Słońca.