Babiogórski Park Narodowy

Babiogórski Park Narodowy, położony w południowej Polsce, w województwie małopolskim, obejmuje masyw Babiej Góry – najwyższego szczytu Beskidów Zachodnich (Diablak, 1725 m n.p.m.). Utworzony w 1954 r., zajmuje powierzchnię 3392 ha, z czego ponad 1000 ha chronione jest w sposób ścisły. Od 1976 r. należy do światowej sieci rezerwatów biosfery UNESCO. Park znany jest jako „Królowa Beskidów” i „Matka Niepogód”, a jego największym walorem jest unikatowy układ pięter roślinnych oraz bogactwo fauny i flory. Siedziba dyrekcji znajduje się w Zawoi – miejscowości stanowiącej główną bazę turystyczną regionu. Na stokach Babiej Góry można w krótkim czasie przejść przez pięć stref roślinnych – od regla dolnego z buczynami i jodłami, przez bory świerkowe i kosodrzewinę, aż po murawy alpejskie i rumowiska skalne. To jedyne tak wyraźne piętrowe zróżnicowanie roślinności w Polsce. Symbolem parku jest okrzyn jeleni – rzadki gatunek rośliny występujący niemal wyłącznie tutaj. W lasach żyją m.in. niedźwiedzie brunatne, wilki i rysie, a orzeł przedni, głuszec czy dzięcioł trójpalczasty przyciągają miłośników ornitologii. Babia Góra to także miejsce, w którym przyroda splata się z legendą. Według podań jej nazwa pochodzi od skamieniałej kobiety czekającej na ukochanego zbójnika. Najwyższy szczyt – Diablak – wiąże się natomiast z historią o diable budującym zamek, który rozsypał się wraz z pianiem koguta. Góra była również miejscem badań wielu wybitnych przyrodników XIX wieku, a w 1933 r. utworzono tu rezerwat, który stał się zalążkiem dzisiejszego parku. Najpopularniejszą trasą prowadzącą na szczyt jest czerwony szlak z Przełęczy Krowiarki przez Sokolicę i Kępę – wymagający, ale niezwykle widokowy. Dla bardziej doświadczonych piechurów przygotowano żółty szlak – Perć Akademików – uchodzący za jedną z najtrudniejszych tras w Beskidach. Oprócz tego park udostępnia liczne ścieżki przyrodnicze, m.in. „Śladami Wawrzyńca Szkolnika” czy „Doliną Rybnego Potoku”, które idealnie nadają się dla rodzin z dziećmi. Zimą popularnością cieszą się specjalnie wyznaczone trasy narciarskie. Miłośnicy kultury mogą odwiedzić Skansen im. Józefa Żaka w Zawoi Markowej czy Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, a także zabytkowe drewniane kościoły wpisane na Szlak Architektury Drewnianej. Wszystko to sprawia, że wizyta w Babiogórskim Parku Narodowym to pełne doświadczenie przyrody i tradycji. Od 2022 r. wejście na szlaki turystyczne jest biletowane (8 zł – normalny, 4 zł – ulgowy, dzieci do 7 lat bezpłatnie). Bilety można kupić online i w punktach informacyjnych. Park dba o ochronę przyrody – obowiązuje zakaz schodzenia ze szlaków, wprowadzania psów (poza jedną ścieżką), rozpalania ognisk czy używania dronów bez zezwolenia. Z uwagi na kapryśną pogodę zawsze warto sprawdzić prognozę i komunikaty lawinowe. Dojazd do parku jest dogodny – główną bazą jest Zawoja, oddalona o około 1,5–2 godziny od Krakowa. Z dużych miast kursują autobusy i pociągi z przesiadkami w Żywcu lub Suchej Beskidzkiej. Na miejscu dostępne są parkingi, a lokalne busy dowożą turystów do najważniejszych punktów wejścia na szlaki. Babiogórski Park Narodowy prowadzi bogatą działalność edukacyjną – organizuje zajęcia terenowe, warsztaty i wystawy stałe w ośrodku edukacyjnym w Zawoi. Turyści mogą skorzystać z usług licencjonowanych przewodników górskich, którzy przybliżają zarówno walory przyrodnicze, jak i fascynujące legendy regionu. Dla rodzin przygotowano krótsze ścieżki dydaktyczne, programy przyrodnicze i atrakcje multimedialne, które w przystępny sposób wprowadzają w świat babiogórskiej przyrody.