Kampinoski Park Narodowy
Źródło: Polska Organizacja Turystyczna
Kampinoski Park Narodowy to jeden z największych parków narodowych w Polsce, często nazywany zielonymi płucami stolicy. Powstał 16 stycznia 1959 roku z inicjatywy Jadwigi i Romana Kobendzów. Zajmuje powierzchnię ponad 38,5 tysiąca hektarów, w tym ponad 1 tys. ha ochrony ścisłej. Park leży w województwie mazowieckim, na zachód od Warszawy, i od 2000 roku wraz ze strefą ochronną znajduje się na liście Rezerwatów Biosfery UNESCO. Dzięki bliskości stolicy jest najłatwiej dostępnym parkiem narodowym w kraju, a jednocześnie chroni unikatową mozaikę wydm i bagien, która w Europie nie ma odpowiednika. Krajobraz parku tworzą naprzemienne pasma piaszczystych wydm i wilgotnych bagien – spuścizna pradawnej doliny Wisły. Kompleks wydm śródlądowych w Kampinosie uchodzi za najlepiej zachowany w Europie. Największe ich skupisko, Grochalskie Piachy, porastają bory sosnowe z domieszką dębów szypułkowych i bezszypułkowych, a także introdukowanego dębu czerwonego. Z kolei w dolinach bagiennych rosną turzyce, olsy i łęgi. Park zamieszkuje około 16,5 tysiąca gatunków zwierząt – blisko połowa fauny niżu polskiego. Symbolem KPN jest łoś, którego populacja sięga dziś ponad 350 osobników. W ostatnich dekadach skutecznie przywrócono tu także rysia i bobra, a od niedawna regularnie pojawiają się wilki. Wśród ptaków spotkać można żurawie, bociana czarnego, orlika krzykliwego i sowę błotną. Powrót dużych drapieżników tak blisko metropolii świadczy o wysokiej jakości ekosystemu. Puszcza Kampinoska była areną wielu wydarzeń historycznych. Już w XVIII i XIX wieku dawała schronienie powstańcom, a we wrześniu 1939 roku odbyła się tu bitwa Armii „Poznań”. W czasie okupacji puszcza była bazą dla oddziałów partyzanckich. Najbardziej znanym miejscem pamięci jest Palmiry, gdzie w latach 1939–1941 hitlerowcy przeprowadzali masowe egzekucje. Obecnie działa tu muzeum i Cmentarz-Mauzoleum. Innymi ciekawymi miejscami są Lipków z zabytkowym dworkiem Paschalisa i związkiem z twórczością Sienkiewicza oraz liczne ślady osadnictwa olęderskiego, które w krajobrazie pozostawiło charakterystyczne zabudowania na sztucznych nasypach. Kampinoski Park Narodowy udostępnia turystom sieć ponad 360 km szlaków pieszych, rowerowych i konnych. Główny Szlak Puszczy Kampinoskiej (czerwony, 55,8 km) – prowadzi przez centralną część puszczy od Dziekanowa Leśnego do Brochowa. Północny Szlak Leśny im. T. Lenartowicza (niebieski, 39,6 km) – wiedzie m.in. przez Śladów i Janówek. Południowy Szlak Leśny (zielony, 56,1 km) – łączy Dziekanów Leśny z Żelazową Wolą, miejscem narodzin Chopina. Kampinoski Szlak Rowerowy (zielony, 144,5 km) – okrąża cały park. W Granicy koło Kampinosu działa Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny z muzeum przyrodniczym i skansenem budownictwa puszczańskiego. Na terenie parku wytyczono polany rekreacyjne, place zabaw, wieże widokowe i kładki umożliwiające obserwację bagiennych ekosystemów. Wstęp do Kampinoskiego Parku Narodowego jest bezpłatny, opłaty pobierane są jedynie za wejście do muzeów i skansenu. Obowiązuje jednak szereg zasad: poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych trasach, zakaz biwakowania, rozpalania ognisk poza wyznaczonymi miejscami i pozostawiania śmieci. Psy mogą przebywać tylko na wybranych polanach i drogach publicznych. Do parku można dojechać samochodem lub komunikacją miejską z Warszawy – z metra Młociny w sezonie kursuje autobus linii 800 do Palmir. Kampinoski Park Narodowy to niezwykły fenomen – dzika puszcza, w której można spotkać łosia czy rysia, znajduje się tuż za granicami dwumilionowej stolicy. Połączenie unikatowej przyrody, dziedzictwa historycznego i doskonałej dostępności czyni go wyjątkowym miejscem. To idealny cel jednodniowej wycieczki, rodzinnego spaceru, rowerowej wyprawy czy kilkudniowego trekkingu. Oddech w zielonym sercu Polski warto wziąć choć raz – by przekonać się, że w cieniu stołecznych wieżowców natura wciąż ma swoje królestwo.