Kopalnia Uranu w Kletnie
Kopalnia Uranu w Kletnie położona jest na północnym stoku Żmijowca w Masywie Śnieżnika. Cały kompleks to wyrobiska o łącznej długości 37 km, w tym 20 sztolni oraz 3 szyby o głębokościach od 83 do 150 m. Od 2002 r. dla zwiedzających została udostępniona Podziemna Trasa Turystyczno-Edukacyjna, która przebiega przez część wyrobisk kopalni. Kopalnia to wyjątkowa okazja do odkrywania tajemnic lat 50. XX wieku, kiedy to wydobywano tu rudy uranu na potrzeby broni nuklearnej. Dziś turyści mogą podziwiać zarówno zachowane wyrobiska, jak i unikalne minerały m.in. na ścianach. Historia Kopalni Uranu w Kletnie Kopalnia Uranu w Kletnie to magiczne miejsce. Zwiedzając labirynt kolorowych korytarzy zapoznasz się z 600-letnią historią górnictwa w Kletnie, a dzięki specjalnej ekspozycji przeniesiesz się w czasie i odbędziesz prehistoryczną podróż przedstawiającą ostatnie 500 milionów lat ewolucji na tle historii geologicznej Masywu Śnieżnika. Poznasz rekonstrukcję map paleogeograficznych, powstawanie kontynentów oraz ich dryf, szereg procesów skałotwórczych i minerałotwórczych, powstawanie pierwszych organizmów oraz wymieranie gatunków. Historia geologiczna Masywu Śnieżnika jest nieodłącznie związana z ważnymi wydarzeniami w przeszłości geologicznej, nie tylko Sudetów, lecz wręcz całej Europy. Próby rekonstrukcji tych wydarzeń opierają się na wielotorowych badaniach skał i minerałów – niemych świadków dawnych procesów. W rejonie Kletna występuje ok. 50 pierwiastków tworzących blisko 70 minerałów. Między innymi, tu odkryto rzadki minerał nazwany bohdanowiczytem. Historia górnictwa na terenie Kletna sięga XIII wieku. Gwarkowie pozyskiwali rudy żelaza, miedzi, ołowiu i srebra. Najbardziej mroczny etap rozpoczął się po II wojnie światowej, gdy Związek Radziecki na czele ze Stalinem intensywnie poszukiwał rud uranu do budowy bomby atomowej. Eksploatacja złoża rozpoczęła się w 1948 roku na mocy umowy między rządem Polski i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Prace trwają nieprzerwalnie do 1953 roku i prowadzone były na szeroką skalę. Po odbudowaniu średniowiecznych wyrobisk sięgnięto dalej i głębiej. W tym czasie wydobyto 20 ton rudy uranu drążąc 37 kilometrów wyrobisk na 10 poziomach. Złoże rozpoznano za pomocą licznych wierceń. Wykonano 42 otwory o łącznej długości 11 kilometrów. Przy wydobyciu pracowało około 3000 górników, głównie robotnicy przymusowi – więźniowie i więźniowie polityczni oraz dobrze opłacani ochotnicy. Z powodu braku elementarnych zasad BHP załoga byłą dziesiątkowana pylicą płuc i chorobami popromiennymi. Wizytówką trasy są kolorowe wystąpienia miejscowych minerałów takich jak: fluoryt, ametyst, kwarc mleczny, baryt, chalkopiryt, chalkozyn czy malachit. Kolekcja starych map górniczych, lamp olejowych, karbidowych, naftowych i elektrycznych oraz innego sprzętu górniczego przybliży ciężką pracę górnika od średniowiecza po czasy współczesne. Podziemna trasa turystyczna uznawana jest za jedną z najbardziej kolorowych sztolni w Europie. Liczący 400 metrów fragment wyrobisk zwiedzać można przez cały rok. Wlot sztolni znajduje się na wysokości 773 m n.p.m. po północno-wschodniej stronie góry Żmijowiec. Temperatura w kopalni jest stała i wynosi 7 stopni C, sztolnia jest całkowicie bezpieczna pod względem promieniowania radioaktywnego. Zwiedzanie z przewodnikiem, nocne zwiedzanie, warsztaty geologiczne, gry terenowe czy ekstremalne wyprawy zainteresują młodych jak i dorosłych odkrywców. Poznaj z nami piękno minerałów oraz tajemnicę tajnej sowieckiej kopalni. Na uwagę zasługuje również sama wieś Kletno. Zielona dolina u stóp Śnieżnika to jeden z najbardziej atrakcyjnych rejonów turystycznych Polski. Cechuje go przede wszystkim unikatowa w skali kraju przyroda, liczne szlaki piesze, rowerowe, trasy narciarskie czekają i zapraszają małych i dużych turystów.
Dziedzictwo kulturowe