Opactwo Cystersów w Lubiążu

Lubiąż to bardzo interesujący przykład miejscowości.. Jeszcze przed przybyciem zakonników istniał w tym miejscu gród. Cystersi to formacja, która swoje cnoty hartowała w pocie czoła – najczęściej na roli. Praca wytwórcza była dla tych zakonników nie tylko istotna i potrzebna, ale również bardzo wyraźnie wpływała na ogólny postęp cywilizacyjny na zamieszkałych terenach. Cystersi zakładali winnice, budowali stawy rybne, ale również wznosili imponujące obiekty. Około 1200 r. powstał pierwszy kościół klasztorny, który nie dotrwał do naszych czasów. Budowę obecnego kościoła rozpoczęto w końcu XIII w. Wzniesiono wtedy nowe prezbiterium i wieniec kaplic wraz z kaplicą grobową Bolesława III Rozrzutnego. Kościół jest orientowany, murowany z cegły, trzynawowy, o układzie bazylikowym. Niestety z bardzo bogatego wnętrza prawie nic nie przetrwało do naszych czasów. Warto zwrócić uwagę na romańską piscinę wmurowaną w obejście kościoła, która jest pozostałością poprzedniej wiekowej świątyni.  Klasztor bardzo ucierpiał w czasie wojen husyckich, napadów Szwedów oraz innych często wewnętrznych konfliktów. Dopiero po pokoju westfalskim przyszedł okres prosperity. Wtedy też powstała szkoła przyklasztorna, budynki browaru i piekarni, kancelaria klasztorna, oficyna mieszkalna oficjalistów oraz rzemieślników klasztornych, mała i duża wozownia, budynek bramny oraz most nad fosą, która wzmacniała możliwości obronne założenia. Najistotniejszym dziełem cystersów był budynek klasztorny, który został wzniesiony w dwóch etapach: część północna w 1685-1699 r., a część południowa w 1695-1715 r. Jest jednym z największych założeń klasztornych w Europie. Monumentalną, rozciągającą się na 223 m fasadę zachodnią zdobi dwuwieżowa elewacja kościoła klasztornego. Złoty okres w dziejach opactwa skończył się w momencie sekularyzacji w 1810 r. Wtedy też władze pruskie zorganizowały tutaj szpital wojskowy, który został wkrótce przekształcony w szpital dla umysłowo chorych arystokratów. W czasie II wojny światowej produkowano tutaj podzespoły dla stacji radio przekaźnikowych. W latach 60 XX wieku prowadzone były prace mające na celu zabezpieczenie zdewastowanego opactwa. Będąc w Lubiążu warto odwiedzić przepiękną Salę Książęcą oraz Refektarz. Od niedawna udostępniane są również podziemia, które kryją w swoich tunelach jeszcze nie jedną tajemnicę.