Pomnik schwenckfeldystów w Twardocicach

Stoi za wsią, przy tzw. Bydlęcej Drodze, na miejscu pochówków schwenckfeldystów – członków grupy religijnej, która wciąż istnieje w USA. Kolebką tego wyznania jest Dolny Śląsk, a konkretniej – rejon Złotoryi. Schwenckfeldystów nie tolerowali ani katolicy, ani luteranie. Ostatecznie nie mając innego wyjścia, wyemigrowali za Ocean. Chowano schwenckfeldystów przy Bydlęcej Drodze, bo nawet cmentarze były dla nich zamknięte. Uznawano ich za członków sekty. Na nic zdały się próby ich nawrócenia, choć specjalnie sprowadzono do Twardocic jezuitów, którzy zbudowali tutaj kościół. Wspólnotę tę założył Caspar Schwenckfeld (ur. 1490 r. - zm. 1561 r.), właściciel wsi Osiek koło Lubina. Przyszło mu zatem żyć w czasach, gdy rodziła się reformacja – ruch religijno-społeczny, który objął bez mała całą Europę. Schwenckfeld zetknął się z Lutrem podczas studiów w Wittenberdze. Przyjął jego nauki i zaczął je szerzyć. Po powrocie w rodzinne strony osiadł w Legnicy, gdzie zaczął pełnić funkcję radcy na dworze księcia piastowskiego Fryderyka II. Książę zapoczątkował w swym księstwie reformy religijne. Był blisko ze Schwenckfeldem, ale ostatecznie na dworze zwyciężyła frakcja zwolenników Lutra. Schwenckfeld, zbliżony doktrynalnie do anabaptystów, musiał opuścić Legnicę i wyjechał do Strasburga, a większość jego zwolenników do Twardocic, aczkolwiek mieszkali oni też w innych okolicznych wsiach. Byli na wskroś ludźmi uczciwymi i pracowitymi, a jednak władze ich nie akceptowały m.in. dlatego, że odmawiali służby w armii. Po ultimatum cesarza: albo przejdą na katolicyzm, albo będą musieli opuścić granice monarchii, zdecydowali się wyemigrować. Wyruszyli w drogę w 1726 r. Pomnik przy Bydlęcej Drodze wznieśli amerykańscy schwenckfeldyści w 1863 r. W 2003 r. nastąpiło ponowne odsłonięcie pomnika po generalnym remoncie. Uroczystość miała charakter ekumeniczny. Miejsce, gdzie stoi pomnik, jest ogólnodostępne. Prowadzi do niego drogowskaz stojący w centrum wsi.