Skansen i muzeum górnictwa w Leszczynie

W Leszczynie, niewielkiej wsi koło Złotoryi, stoją dwa ogromne bliźniacze piece szybowe (tzw. wapienniki), uznawane za najciekawsze przykłady XIX-wiecznego hutnictwa wapienniczego Polsce. Są częścią miejscowego skansenu górniczo-hutniczego i niewielkiego muzeum poświęconego działalności bractwu kopaczy złota. W piecach tych pozyskiwano wapno palone ze skał wydobywanych w pobliskich kamieniołomach. Prawdopodobnie wcześniej służyły do wytopu miedzi, a są realne przesłanki, by tak sądzić, gdyż rejon Złotoryi to tzw. Stare Zagłębie Miedziowe, nazywane tak w odróżnieniu od nowego zagłębia w rejonie Lubina, Polkowic i Głogowa. Górnictwo w okolicach Leszczyny ma bardzo długą tradycję – sięga XIII w. W latach 1855-1883 działała tutaj kopalnia „Ciche Szczęście”. Wydobywano w niej miedzionośne margle, które wypalano w piecach. Kopalnia została zamknięta, gdy gwarectwo uznało, że bogatsza część złoża wyczerpała się, a ponadto eksploatacja przestała się opłacać, gdyż spadły znacznie ceny miedzi. W rejonie Złotoryi działalność górnicza jednak trwała nadal. Jej kres nastąpił dopiero pod koniec grudnia 1974 r., gdy zamknięto kopalnię „Lena” w Wilkowie. Najciekawsze zabytki w okolicach Leszczyny związane z działalnością górniczą i hutniczą można poznać wędrując ścieżką dydaktyczną o nazwie „Synklina Leszczyny”, poprowadzoną staraniem Parku Krajobrazowego „Chełmy”. Ma 3,5 km, a obejmuje wspomniane wyżej bliźniacze wapienniki w Leszczynie, ślady wylotu sztolni, dawne szyby i skupiska żużlu po kopalni i hucie „Ciche Szczęście” oraz zapadliska sztolni „Character” i Hasel”. Okolice Leszczyny znane są dobrze zwłaszcza poszukiwaczom minerałów. Znaleźć można tutaj m.in. piękne okazy malachitów. W tym celu kolekcjonerzy penetrują m.in. stare hałdy i podnóża ścian skalnych.