Tatry_we_mgle.jpg

Tatry, najwyższe góry Polski, są jedyną częścią Karpat, która ma charakter wybitnie alpejski, to znaczy w pełni wykształcony piętrowy układ zbiorowisk roślinnych. Tatry od Alp różnią się jednak zdecydowanie rozciągłością. Przy podobnej wysokości szczytów (ok. 2300 metrów) łańcuch górski jest bardzo krótki i wąski. Długość Tatr wynosi w linii prostej wynosi około 53 km, a wzdłuż grani głównej, będącej na prawie całej długości zarazem szlakiem turystycznym i granicą pomiędzy Polską a Słowacją, 80 km. Szerokość Tatr to „nawet“ 30 kilometrów.

Na Słowacji i na polskim Podhalu bez trudu można znaleźć miejsca, z których można obejrzeć je w całej rozciągłości. Wrażenie bajkowości scenerii i ogromu gór potęguje ciekawa budowa geologiczna okolicy. Zarówno po stronie południowej, jak i północnej leżą potężne doliny tektoniczne, a za nimi o 1000 metrów niższe łagodne góry. Tatry widziane z Podhala i oświetlane przez poranne słońce należą do ulubionych motywów polskich fotografów krajobrazowych.

Nad brzegami potoków, u wylotu wielkich dolin tatrzańskich, występują lasy liściaste typu łęgowego i lasy bukowe z domieszką jodły. Szybko ustępują przepastnym borom świerkowym i jodłowym, które przechodzą w pasmo przeplatanej jarzębiną i wyniosłymi limbami kosówki, a potem w hale, wielkie łąki wykorzystywane do wypasu owiec, a zimą stanowiące ekscytujące tereny narciarskie. W Tatrach nie ma lodowców. Na tej wysokości, gdzie rzeczywiście jest już wystarczająco zimno przez cały rok stoki są zbyt strome, aby mogły utrzymać się większe ilości śniegu. Po epoce lodowcowej pozostało tu około 200 niezwykle malowniczych górskich jezior.

Ponieważ cały obszar gór jest chroniony przez Polskę i Słowację w parku narodowym nie jest możliwe przekroczenie ich grani inaczej niż pieszo bądź zimą na nartach. Możliwe jest natomiast okrążenie Tatr rowerem. Ta wyprawa ma około 230 kilometrów i należy z uwagi na oszałamiające widoki gór do najpiękniejszych w Europie.

Tatry są popularnym celem wędrówek już od ponad 150 lat. Zarówno w polskiej, jak i w słowackiej części gór istnieje bardzo dobrze rozwinięta sieć schronisk turystycznych oraz sieć wyciągów narciarskich. Poniżej podajemy adresy internetowe najważniejszych polskich schronisk przydatne przy rezerwacji bezpośredniej miejsc i przy planowaniu tras.

Dla narciarzy najważniejsza jest zmodernizowana ostatnio kolej linowa z Zakopanego na Kasprowy Wierch i zespoły wyciągów w dolinach Goryczkowej i na Hali Gąsienicowej. Umożliwiają one uprawianie narciarstwa zjazdowego na najwyższym światowym poziomie.

Mimo, iż w górach działa wspaniale zorganizowany system ratownictwa górskiego co roku dochodzi do śmiertelnych wypadków. W związku z ochroną przyrody i różnymi zagrożeniami związanych z trudnym terenem zabronione jest wędrowanie poza wyznaczonymi przez zarządy Parków Narodowych szlakami. Trzeba też pamiętać, że szlaki w słowackiej części Tatr zwykle są zamykane na czas zimy.

Już pierwszy rzut oka na mapę Tatr pozwala stwierdzić, że nazwy dolin po obu stronach grani głównej Tatr brzmią prawie tak samo. Mimo, iż Tatry „od zawsze“ były podzielone granicą polityczną, to ludność zamieszkująca w Polsce, jak i na historycznych „Górnych Węgrzech“ zawsze była ze sobą zżyta i spokrewniona. Po dziś dzień górale słowaccy i polscy posługują się podobną gwarą i tradycyjnie zajmują się podobnymi dziedzinami gospodarki.

Regionalnymi produktami spożywczymi z Tatr są sery owcze typu oscypek i bunc, a produktami rękodzieła owcze skóry, wyrabiane z nich buty „kierpce“ i szykowne kamizelki.